Urlıq retinde salıq salıw
«Salıq salıw — bul urlıq, sol sebepli de ol aqılsızlıq (moralǵa qarsı)» degen kózqaras bir qatar siyasiy filosofiyalarda ushırasadı. Bul pikirdiń keń jayıılıwı konservatizm hám klassikalıq liberalizmnen sezilerli dárejede shetlewdi ańlatadı hám nátiyjede kópshilik tárepinen radikal kózqaras retinde qaraladı[1][2]. Bul kózqarastı kóbinese anarxo-kapitalistler, obyektivistler, kópshilik minarxistler, oń qanat libertariandarı hám volontaristler, sonday-aq shep qanat anarxistleri, libertarian socialistleri hám ayırım anarxo-kommunistler menen oń qanat anarxistleri qollap-quwatlaydı.
Bul kózqarastıń tárepdarları salıq salıwdı agressiya qılmaw principiniń buzılıwı retinde kóredi[3]. Bunday túsinik boyınsha, húkimet salıqtıń muǵdarı qanday bolıwına qaramastan, májbúriy salıq jıynawdı ámelge asırıw arqalı múlk huqıqların buzadı[4][5]. Michael Huemer sıyaqlı salıq salıwǵa qarsı shıǵıwshılardıń ayırımları múlkke iyelik etiw huqıqı mámleket nızamları menen emes, bálki, ol «tábiyiy múlk huqıqları» dep ataǵan túsinik penen belgileniwi kerek dep esaplaydı[6].
Tariyxı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]XVII ásirde Djon Lokk óziniń «Húkimettiń ekinshi traktatı» (Second Treatise of Government) miynetinde húkimet hákimiyatı patshalardıń qudaylıq huqıqı arqalı emes, bálki, basqarılatuǵınlardıń razılıǵı tiykarında payda boladı degen kózqarastı qolladı[7]. Libertarian belsendisi L. K. Samuels, óziniń «Húkimdarlar paradoksı» (Rulers' Paradox) teoriyasında puqaralar barlıq huqıqlardıń iyesi bolǵanı sebepli, mámleketlik organlar jámiyetti basqarıw hákimiyatın húkimet rásmiylerin saylaw arqalı aladı dep tastıyıqlaydı. Sol baǵdarda, Semyuels puqaralar tek ózlerinde bar bolǵan huqıqlardı ǵana bere aladı dep esaplaydı. «Húkimdarlar paradoksı» mámleketlik organlar puqaralarda joq yamasa bolıwı múmkin bolmaǵan huqıqlardı qollanǵanda júzege shıǵadı. Semyuelstiń aytıwınsha: «Eger ápiwayı puqaralar jınayıy juwapkershiliksiz adam óltire alsa, urlıq qıla alsa, qamaqqa ala alsa, qıınay alsa, urlap kete alsa hám jasırın tıńlay alatuǵın bolǵanda edi, bul hákimiyat mámlekettiń siyasat júrgiziwdegi demokratik quralları arsenalına ótkiziliwi múmkin edi»[8]. Salıq salıw urlıq retinde qaralıwı múmkin, sebebi Lokktıń tábiyiy huqıqlar doktrinasına muwapıq, húkimet óz huqıqların puqaralardan alıwı shart[9].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Goff, Phillip «Is taxation theft?». Aeon Magazine (2019-jıl 29-sentyabr).
- ↑ Doherty, Brian. Radicals for Capitalism, 2009. ISBN 9780786731886.
- ↑ Chodorov, Frank «Taxation Is Robbery». Mises Institute (2007-jıl 26-fevral).
- ↑ Feser, Edward «Taxation, Forced Labor, and Theft».
- ↑ Tame, Chris R. «Taxation Is Theft».
- ↑ «Is Taxation Theft?». Libertarianism.org (spring 2017).
- ↑ Locke, John «Second Treatise of Government». Project Gutenberg (1690). — „"Sect. 97. And thus every man, by consenting with others to make one body politic under one government, puts himself under an obligation, to every one of that society, to submit to the determination of the majority, and to be concluded by it;"“.
- ↑ Samuels 2013, ss. 308–309.
- ↑ Samuels 2013, ss. 308.