Kontentke ótiw

Zakat

Wikipedia — erkin enciklopediya

Zakat (arabsha: زكاة; mánisi: tazalanıw, sadaqa beriw) — mal-múlk hám tabıstan beriletuǵın sadaqa, qayırqomlıq. Islamnıń 5 tiykarǵı talaplarınan biri. Sháriyatqa muwapıq, belgili baylıqqa iye bolǵan musılman zakat beredi. Zakat beriwshi adamnıń qarjısı ózi hám qaramaǵındaǵılardıń zárúrli mútájliklerinen artıq bolıwı kerek. Bul qarjıǵa kisiniń qarjısı, dúkánda satılatuǵın zatları, sataman dep alıp qoyǵan zatları, birewge bergen qarızı kiredi. Quranı kárimniń ayırım súrelerinde zakat namaz benen birge tilge alınǵan. Ol jılına bir márte beriliwi shárt bolǵan qayırqomlıq (sadaqa) qatarına kiredi hám házirgi waqıtta ibadat esaplanadı. Zakat muǵdarı qarjınıń 1/40 úlesine (2,5%) teń. Zakattı zakat bere almaytuǵın musılmanlar alıwına haqlı. Zakat, dáslep, tuwısqanlar arasındaǵı mútájlerge, bunday tuwısqanlar bolmasa, kámbaǵal, qarızdar, músápirlerge beriledi. Diyqanlar hám sharwalardan alınatuǵın zakat muǵdarı biraz basqasha belgilengen. Zakattıń baslı hikmeti — paqır hám mútájlerdiń mútájligin qandırıw bolıp tabıladı.

Musılman mámleketlerinde zakat máselesi

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
MámleketDárejesi
AwǵanstanÍqtıyarlı
AljirÍqtıyarlı
ÁzerbayjanÍqtıyarlı
BaxreynMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
BangladeshMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
Burkina-FasoÍqtıyarlı
ChadÍqtıyarlı
MısırMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
GvineyaÍqtıyarlı
IndoneziyaMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
IranMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
IrakÍqtıyarlı
IordaniyaMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
QazaqstanÍqtıyarlı
KuveytMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
LivanMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
LiviyaMájbúriy
MalayziyaMájbúriy
Maldiv AtawlarıMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
MaliÍqtıyarlı
MavritaniyaÍqtıyarlı
MarokkoÍqtıyarlı
NigerÍqtıyarlı
NigeriyaÍqtıyarlı
OmanÍqtıyarlı
PakistanMájbúriy
QatarÍqtıyarlı
Saudiya ArabstanıMájbúriy
SenegalÍqtıyarlı
Syerra-LeoneÍqtıyarlı
SomaliÍqtıyarlı
SudanMájbúriy
SiriyaÍqtıyarlı
TájikstanÍqtıyarlı
GambiyaÍqtıyarlı
TunisÍqtıyarlı
TúrkiyaÍqtıyarlı
TúrkmenstanÍqtıyarlı
Birlesken Arab ÁmirlikleriMámleket tárepinen tártipke salınǵan, biraq úlesler ıqtıyariy
ÓzbekstanÍqtıyarlı
YemenMájbúriy

[1]

  • Imam al Buxariy, Hádis, 1j. T., 1991; Marǵınaniy Burhaniddin, Hidaya, 1j., T., 2000[2].