Ta'biyiy ga'z

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
Tabiyiy ga'z eskatlaw zavodı

Ta'biyiy ga'z - tu'rlı organik ga'zler qatnaspası. Metan bul ga'zlerdın' top quramalı u'leslerinen sanaladı. Tabiyiy ga'zde, metannan tış, onın' en' jaqın gomologlarınnan — etan, propan, butan bar.

Uglevodorodtın' molekulyar massası qanshalıq zor bolsa, tabiyiy ga'zde onın' mug'darı sonshelı azıraq boladı. Tabiyiy gazdın' tu'rlı jatpaları quramı boyınsha turlıshe. Yag'nıy, tabiyiy gazdın' suyıq ha'm qatı jag'ulıwg'a qarag'anda zor u'stınlıklerı bar. Onın' yagnıy jılılıgı shaqtı zor, jang'anda ku'lı qalmay, yag'nıy produktları ekologik jaqtan ko'p zıyanlamaydı.

Ta'biyiy ga'z jılılıq elektrostantsiyalarında, zavodtın' qazan ustanovkalarında, promıslennost' islerınde: domna, marten, kıysa erıtıw h.t.b. islerde qollanıladı. Ko'nkırıste tabiyiy ga'z paydalanıw ju'da u'lken a'hmiyetlı esaplanadı.

Ha'zırgı waqıtta ga'z (joqarı basım astında ballonnarg'a toltırıp) avtotransportta qullanıla basladı. Ol benzindı ekonomlawga, dvigateldın' tozıwın kemeytıwge ha'm jag'ılg'ınin' tejelıwıne jardem beredı arqasında hawa basseynının' tazalıg'ın saqlawg'a imkanıyat beredı.

Ta'biyiy ga'z — ximiya promıslennostı ushın a'hmiyetlı, bul ma'selede onın' ro'lı joqarı. Metannan vodorod, atsetilen, qorı alınadı. Etandı fıltırlep etilen alınadı, onın' negızınde ko'p tu'rlı sintezler basqarıladı. Tabiyiy ga'zdegı basqa uglevodorodlar da paydalanıladı.