Abidjan Maxmudov

Tuwılǵan sánesi	1871
Qaytıs bolǵan sánesi	21-noyabr 1936(1936-11-21)

Abidjan Abduxaliqovich Maxmudov, Abid shattaq (1871, Marǵılan — 1936.21.11) — Túrkstandaǵı jádidshilik háreketi wákili, iri investr, baspa hám jámiyetlik ǵayratkeri. M. Qoqanǵa kóship kelip, medrese tálimin aldı. 1898-jılda Sheleken yarım ataw (Káspiy teńizi)ne barıp, túrli isler menen bánt boldı. Sherikshilikte alǵan jerinen neft shıǵıp, bayıp ketedi.

Sankt-Peterburg untinniń tawkán injinerligi fakultetin tamamlaǵan. Qoqanǵa qaytqannan soń, taw-kán óneri menen shuǵıllanıp, Ferǵana oypatlıǵında bir neshe neft kánlerin ashıwda qatnasqan. Sharsuwdaǵı altınshırpı kánin satıp alǵan. Ferǵana oypatlıǵındaǵı jádidshilik háreketinde qatnasqan hám olardı finanslıq jaqtan támiyinlep turǵan. Qoqanda baspaxana qurǵan (1914). «Sadoi Ferǵana» (1914), «Tiri sóz» (1917) hám rus tilinde shıqqan «Ferganskoye exo» (1914) gaz.lardıń jazıwshısı hám baspası. Maxmudov xalıqqa global maqalalar menen shıǵıp, Túrkstan xalqın aǵartıwshı bolıwǵa shaqırǵan, onı azatlıq ushın gúreske shaqırǵan.

Qoqan qalası Duması basshısı orınbasarı (1917). Túrkstan Muxtariyati húkimetiniń azıq-awqat ministri (1917—1918). Muxtariyat tamamlanǵannan keyin, Moskvaǵa barıp, RSFSR Milletler isleri xalq komissarlıǵı qasındaǵı Túrkstan kepilxanasında televidenie bólimi basshısı hám basqa lawazımlarda islegen (1919—1921). Tashkentke qaytqannan soń, dáslep Túrkstan MIQ da islegen (1921), soń Ferǵana oypatlıǵına barıp, «Milliy isenim» shólkeminiń bólimin dúzgen hám sovetlerge qarsı iskelik alıp barǵan. Sovet rejimi tárepinen bir neshe márte qamaqqa alınǵan. Awır kesellikten dúnyadan kóz jumdı.

Ádebiyatlar

• Umıtılmas siymalar. Jádidshilik háreketiniń namayandalari, T., 1999; Rajabov Q., Haydarov M., Túrkstan tariyxi (1917—1924-jıl), T., 2002.

Qahraman Rajabov.