Amir Temur
| Ámir Temur | |
|---|---|
Úlgi:Lang-chg (Temür) | |
 Mixail Gerasimov tárepinen Temurdıń bas súyegi tiykarında islengen júz rekonstrukciyası | |
| Temuriyler imperiyasınıń ámiri | |
|
Wákillik dáwiri 1370-jıl 9-aprel — 1405-jıl 18-fevral | |
| Keyingisi | Xalil Sultan |
| Jeke maǵlıwmatları | |
| Tuwılǵan sáne | 9-aprel 1336[1][2][3] или 8-aprel 1336[4][1] |
| Tuwılǵan jeri | Shahrisabz (Kesh) qasında, Shaǵatay xanlıǵı (házirgi Qasqadárya wálayatı, Ózbekstan) |
| Qaytıs bolǵan sáne | 19-fevral 1405[2] (68 jasta) или 18-fevral 1405[4][1] (68 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Farab, Temuriyler imperiyası |
| Jerlengen ornı | Góri Ámir, Samarqand, Ózbekstan |
| Dinastiyası | Temuriyler |
| Ómirlik joldası | Saray Múlk xanım |
| Anası | Takina xatun |
| Ákesi | Ámir Taraǵay |
| Dini | Islam (sunniy) |
Amir Temur (shataǵay tili: تیمور — Temür, «temir» mánisinde; 1336-jıl — 17/18-fevral 1405-jıl), sonday-aq Aqsaq Temur (parsısha: تیمور لنگ — Temūr(-i) Lang; shatagay tili: اقساق تیمور — Aqsaq Temür[5]) atı menen de belgili. Tariyxta kóbinese Ámir Temur yamasa Sahibqıran (hikmetli juldızlar qosılǵan waqıtta tuwılǵan húkimdar) laqabı menen belgili[6]. Ol túrk-monǵol jawıngeri, Temuriyler dinastiyasınıń birinshi húkimdarı hám házirgi Awǵanstan, Iran hám Orta Aziya aymaqların basqarǵan Temuriyler imperiyasınıń tiykarshısı. Ol urıslarda hesh qashan jeńilmegen hám tariyxtaǵı eń ullı áskeriy jetekshiler menen taktikalardıń biri, sonday-aq, eń qatań hám qáwipli sárkardalardıń biri retinde tán alınadı[7][8]. Temur, sonday-aq, kórkem ónerdiń úlken qáwenderi retinde qaraladı, sebebi ol ibn Xaldun, Xafiz hám Xafiz-i Abru sıyaqlı alımlar hám shayırlar menen baylanısta bolǵan. Onıń húkimranlıǵı Temuriyler Renessansına alıp keldi[9].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- 1 2 3 Deutsche Nationalbibliothek Record #118622803 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- 1 2 Timur // SNAC (ing.). 2010.
- ↑ Tamerlane // Find a Grave (ing.). 1996.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
- ↑ Johanson, Lars. The Turkic Languages. Routledge, 1998 — 27 bet. ISBN 0415082005.
- ↑ ; Muḥammad Ṭāhir Āšnā ʿInāyat ḪānThe Shah Jahan Nama of 'Inayat Khan: An Abridged History of the Mughal Emperor Shah Jahan. Oxford University Press, 1990 — 11–17 bet.
- ↑ Meri. Medieval Islamic Civilization. Routledge, 2005 — 812 bet.
- ↑ "Timur". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Timur.
- ↑ Marozzi 2004, ss. 341–342.