Etika

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
A.
Иммануэль Кант etika iliminin negizin salıwshılardın biri

Etika (grek. ethos – дағды, a'dep-urip) – izertlew ilimi, adamnın' minez-qulqı bolıp tabılatın a'yyemgi teoriyalıq pa'nlerdin biri. termin ha'm ayrıqsha izertlew pa'ni retinde o'z baslawın Aristotel hikmetlerinen aladı. “ Etizm” termini Aristoteldin' ar-hu'jdan ma'selesine arnalg'an u'sh shıg'armasının' (“Nikomax etikası”, “ebdem etikası”, “u'lken etika”) atawına kіrgen. Aristotel etizm tuwralı so'z qozg'ag'anda negizgi u'sh ma'selege toqtalıp, etik. teoriya, etik. Kitaplar, etik. Is-ta'jiriybe tuwralı aytadı. Ol basta grek tilindegi etizmnin' latın tilindegi baslaması retinde azday qollanılsa, keyinnen bilim beriw da'sturinde Etizm – ilim ma'ninde, – onın' pa'ni retinde qarastırıldı. A'dette, etizmlik oy-pikirler adamlardın minez-quliqlari menen salt-da'sturlerinin arturli ekenligin bayanlawdan baslanadi. Sokrat ha'r-tu'rli minez-quliqlardı bag'alap, saralaw ushın parasatqa ju'giniw kerek dep bildi. platon adam jan-jaqti uyimlastırılg'an ma'mlekette omir surip, onın basshiligin dana-filosoflar atqarg'anda g'ana ruwxaniy ja'ne minez-qulıq ka'milligine jete aladı dep biledi. Parasat iyesi retinde oz mu'mkinliklerin ju'zege asırg'an adam, o'z o'mirinin jog. Maxsetin anıqlap, ma'mlekettin negizi bolıp tabılatın siyasatqa, ekonomika E-lıq normalar menen jetekshilik ornatadı. Etizm ug'ımı tuwralı D.Yumnın' “Adamnın' ta'biyatı” tuwralı traktatında jan-jaqtı aytıladı.

ETİKANIN DU'ZİLİSİ[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Etikanın' du'zilisi. etika u'sh bo'limnen turadı:

  • teoriyalıq etika;
  • normativli etika;
  • emperialıq etika.

Teorialıq etika— etikanın' negizgi ug'ımı, onın' izertlew ponın, İlim retinde rawajlanıw tariyxın izertleydi. normativli etika — negizgi etikalıq kategoriyalardı: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады. Эмпириялық этика — белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді.[1]

Дереккөздерр[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

  1. Қоғамдық білім негіздері: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлықбағытындағы 10-сыныбына арналған окулық / Ә.Нысанбаев, Ғ.Есім, М.Изотов, К.Жүкешев, т.б. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2006 жыл. ISBN 9965-33-570-2