Etika

Иммануэль Кант etika iliminin negizin salıwshılardın biri

Etika (grek. ethos — дағды, ádep-urip) — izertlew ilimi, adamnıń minez-qulqı bolıp tabılatın áyyemgi teoriyalıq pánlerdin biri. termin hám ayrıqsha izertlew páni retinde óz baslawın Aristotel hikmetlerinen aladı. « Etizm» termini Aristoteldiń ar-hújdan máselesine arnalǵan úsh shıǵarmasınıń («Nikomax etikası», «ebdem etikası», «úlken etika») atawına kіrgen. Aristotel etizm tuwralı sóz qozǵaǵanda negizgi úsh máselege toqtalıp, etik. teoriya, etik. Kitaplar, etik. Is-tájiriybe tuwralı aytadı. Ol basta grek tilindegi etizmniń latın tilindegi baslaması retinde azday qollanılsa, keyinnen bilim beriw dásturinde Etizm — ilim máninde, – onıń páni retinde qarastırıldı. Ádette, etizmlik oy-pikirler adamlardın minez-quliqlari menen salt-dásturlerinin arturli ekenligin bayanlawdan baslanadi. Sokrat hár-túrli minez-quliqlardı baǵalap, saralaw ushın parasatqa júginiw kerek dep bildi. platon adam jan-jaqti uyimlastırılǵan mámlekette omir surip, onın basshiligin dana-filosoflar atqarǵanda ǵana ruwxaniy jáne minez-qulıq kámilligine jete aladı dep biledi. Parasat iyesi retinde oz múmkinliklerin júzege asırǵan adam, óz ómirinin jog. Maxsetin anıqlap, mámlekettin negizi bolıp tabılatın siyasatqa, ekonomika E-lıq normalar menen jetekshilik ornatadı. Etizm uǵımı tuwralı D.Yumnıń «Adamnıń tábiyatı» tuwralı traktatında jan-jaqtı aytıladı.

ETİKANIN DÚZİLİSİ

Etikanıń dúzilisi. etika úsh bólimnen turadı:

• teoriyalıq etika;
• normativli etika;
• emperialıq etika.

Teorialıq etika — etikanıń negizgi uǵımı, onıń izertlew ponın, İlim retinde rawajlanıw tariyxın izertleydi. normativli etika — negizgi etikalıq kategoriyalardı: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады. Эмпириялық этика — белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді.