Frank Lloyd Wright
| Frank Lloyd Rayt | |
|---|---|
| Frank Lloyd Wright | |
 Rayt 1954-jılı | |
| Tuwılǵan sánesi | 8-iyun 1867[1][2][3][4][5][6][7][8][9] |
| Tuwılǵan jeri | Richlend-Senter, Viskonsin, AQSh |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 9-aprel 1959[1][2][3][4][5][10][6] (91 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Finiks, Arizona, AQSh |
| Puqaralıǵı |  AQSh |
| Kásibi | arxitektor, dizayner, jazıwshı, pedagog |
| Oqıǵan jeri | Madisondaǵı Viskonsin universiteti |
| Ómirlik joldas(lar)ı | Ketrin Tobin (1889–1922), Miriam Noel (1923–1927), Olga Lazovish (1928–1959) |
| Perzentleri | 8 (onıń ishinde Lloyd Wright hám John Lloyd Wright) |
| Sıylıqları | RIBA Altın medalı, AIA Altın medalı, «Italiya teńlik julduzı» ordeni |
| Qol úlgisi | |
Frank Lloyd Rayt (inglisshe: Frank Lloyd Wright; 1867-jıl 8-iyun — 1959-jıl 9-aprel) — amerikalı arxitektor, dizayner, jazıwshı hám pedagog. Ol 70 jıllıq dóretiwshilik dáwirinde 1000 nan artıq imarat joybarın sızǵan. Rayt XX ásirdiń arxitekturalıq háreketlerinde tiykarǵı rol oynadı, óziniń miynetleri arqalı pútkil dúnya arxitektorlarına tásir etti hám «Taliesin Fellowship» shólkeminde júzlegen shákirtlerge ustazlıq etti[11][12]. Rayt insanıyat hám qorshaǵan ortalıq penen garmoniyada joybarlawǵa isendi, bul filosofiyanı ol «organikalıq arxitektura» dep atadı. Bul filosofiyanıń eń jaqsı úlgisi — «amerika arxitekturasınıń barlıq dáwirlerdegi eń jaqsı shıǵarması» dep atalǵan «Suw ústindegi úy» (Fallingwater, 1935) esaplanadı[13].
Rayt «Preriya mektebi» (Prairie School) dep atalǵan arxitektura háreketiniń tiykarshısı boldı, sonday-aq, AQSh qalaların joybarlaw boyınsha óziniń «Broadacre City» modelinde «Uzoniya» (Usonia) úyi koncepciyasın islep shıqtı. Rayt, sonday-aq, original hám innovaciyalıq ofisler, shirkewler, mektepler, biyik imaratlar, miymanxanalar, muzeyler hám basqa da kommerciyalıq joybarlardı joybarlaǵan. Rayt tárepinen islep shıǵılǵan interyer elementleri (vitrajlı aynalar, pollar, mebel hám, hátte, ıdıslar) usı imaratlar menen bir pútinlikti quradı. Ol birneshe kitaplar hám kóplegen maqalalar jazdı, AQSh hám Evropada ataqlı lektor boldı. 1991-jılı Amerika arxitektorlar institutı tárepinen «barlıq dáwirlerdiń eń ullı amerikalıq arxitektori» dep tán alındı[13]. 2019-jılı onıń tańlap alınǵan miynetleri «Frank Lloyd Rayttıń XX ásir arxitekturası» degen at penen YuNESKOnıń Dúnyajúzilik miyrasları dizimine kiritildi.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- 1 2 Arkitekter verksamma i Sverige. 2014.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11863531X // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- 1 2 Frank Lloyd Wright (nid.).
- 1 2 Frank Lloyd Wright // SNAC (ing.). 2010.
- 1 2 Frank Wright // Babelio (fr.). 2007.
- ↑ https://www.taliesinpreservation.org/history/.
- ↑ abART.
- ↑ http://arch-pavouk.cz/index.php/architekti/1450-wright-frank-lloyd.
- ↑ Frank Lloyd Wright // Berliner Akademie der Künste. 1993.
- ↑ Caves, R. W.. Encyclopedia of the City. Routledge, 2004 — 777 bet. ISBN 978-0-415-86287-5.
- ↑ A Directory of Frank Lloyd Wright Associates: APPRENTICES 1929 to 1959 Sentyabr 29, 2020[Sáne tuwrı kelmeydi], sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi., jgonwright.net
- 1 2 Brewster, Mike (July 28, 2004). "Frank Lloyd Wright: America's Architect". Business Week (The McGraw-Hill Companies). http://www.businessweek.com/bwdaily/dnflash/jul2004/nf20040728_3153_db078.htm.