Kontentke ótiw

Fridrix Shiller

Wikipedia — erkin enciklopediya
Tuwılǵan sánesi10-noyabr 1759(1759-11-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24]
Qaytıs bolǵan sánesi9-may 1805(1805-05-09)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24] (45 jasta)
Tuwılǵan sánesi10-noyabr 1759(1759-11-10)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24]
Qaytıs bolǵan sánesi9-may 1805(1805-05-09)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24] (45 jasta)

Germaniyanıń ataqlı shayırlarınıń biri sıpatında Shiller jáhán ádebiyatınıń rawajlanıwına úlken úles qostı.

Onıń lirikalıq qosıqları tereń filosofiyalıq mazmun menen suwǵarılǵan. Jazıwshınıń adamlarǵa ómir baǵısh etetuǵın shıǵarmaları haqıyqatında da xalıqshıllıǵı gúressheńligi hám ádalatsızlıq ústemlik etken hákimiyat sistemasına qarsı keskin narazılıǵı menen ulıwma xalıqlıq ideallardı tájriyiplep beredi.

Dóretiwshiligi

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Shiller ayrıqsha kúshke iye gúressheń «Qaraqshılar» (1781), «Fiesko duzaǵı» (1783), «Zulımlıq hám muhabbat» (1784), tariyxıy temada jazǵan «Don Karlos» (1787), «Vallen-shteyin» (1799) romantikalıq tragediyaları, «Mariya Styuart» (1800), «Orlean qızı» (1802) hám de «Vilgelm Tell» (1804) sıyaqlı shıǵarmaların jaratıp, jáhán dramaturgiyası ǵáziynesin bayıttı. Fridrix Shiller 1759-jılı Vyurtemberg gercoklıǵında áskeriy shıpaker shańaraǵında tuwıladı. Ol oficerdiń balası bolǵanı ushın Vyurtemberg gercogı Karl Evgeniy shólkemlestirgen áskeriy akademiyaǵa oqıwǵa kiredi. Bolajaq shayır akademiyada oqıp júrgen jıllarınan baslap nemec sharayatınıń qarańǵı tárepleri menen soqlıǵısadı. Ózin aǵartıwshı alım dep kórsetiwge urınǵan Karl Evgeniy haqıyqatında zalım adam edi. Ol akademiyada qattı qollıq siyasatın ornatıp, hámmeni, atap aytqanda studentlerdi ǵárezlilik, baǵınıshlılıq ruwxında tárbiyalawǵa háreket qılar edi. Karl Evgeniy nemec ádebiyatına jek kóriwshilik penen qarar edi.Shiller studentlik jıllarında inglis hám francuz aǵartıwshılarınıń dóretiwshiligin úyrenedi. Óziniń zamanlasları bolǵan «Dawıl hám hújim» ádebiy háreketi wákilleriniń shıǵarmaları menen jaqınnan tanısadı. Russo, Lessing hám Shekspir sıyaqlı genial iskustvo danalarınıń shıǵarmalarınan suwsınlanadı.


  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
  2. 1 2 3 4 Либинзон З. Е. Шиллер // Краткая литературная энциклопедия (rus.). Москва: Советская энциклопедия, 1962. Т. 8.
  3. 1 2 3 4 Fischer H. Schiller, Friedrich von (alm.). // Allgemeine Deutsche Biographie L: 1890. Vol. 31. S. 215–245.
  4. 1 2 3 4 Friedrich Schiller (nid.).
  5. 1 2 3 4 Witte W. Friedrich Schiller // Encyclopædia Britannica (ing.).
  6. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // SNAC (ing.). 2010.
  7. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
  8. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // International Music Score Library Project. 2006.
  9. 1 2 3 4 Itaú Cultural Schiller // Enciclopédia Itaú Cultural (порт.). São Paulo: Itaú Cultural, 2001. ISBN 978-85-7979-060-7
  10. 1 2 3 4 Johann Christoph "Friedrich" von Schiller // Geneological database Merkel-Zeller.
  11. 1 2 3 4 Friedrich von Schiller // ISFDB (ing.). 1995.
  12. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // filmportal.de. 2005.
  13. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // BD Gest’ (fr.).
  14. 1 2 3 4 Friedrich (von) Schiller // Frankfurter Personenlexikon. 2014.
  15. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // Brockhaus Enzyklopädie (alm.).
  16. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // Vegetti Catalog of Fantastic Literature (it.).
  17. 1 2 3 4 Gardiner P. (Johann Christoph) Friedrich Schiller // Schiller, (Johann Christoph) Friedrich (ing.). // Grove Art Online / J. Turner [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T076550
  18. 1 2 3 4 Johann Christoph Friedrich von Schiller // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
  19. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // Roglo. 1997.
  20. 1 2 3 4 Friedrich Schiller // Internet Philosophy Ontology project (ing.).
  21. 1 2 3 4 Friedrich von Schiller // Babelio (fr.). 2007.
  22. 1 2 3 4 Archivio Storico Ricordi. 1808.
  23. 1 2 3 4 abART.
  24. 1 2 3 4 Friedrich Schiller (ing.).
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Fridrix_Shiller&oldid=162614» saytınan alınǵan