Janapay
Kórinis
Janapaylar — ózi qatnaslı sóz hám gáplerge hár túrli qosımsha máni júkleytuǵın kómekshi sóz yaki qosımtalar. Janapaylardıń xızmetin ma/me[1], (ba/be, pa/pe), tek, ǵana, tek ǵana, ǵoy, bolsa, gileń, da/de, tap, aq, aw, shı/shi, a, á, o, mıs/mis, mish/mısh t.b. kómekshi sózler atqaradı. Janapaylar ózi qatnaslı gáp hám sózlerge soraw, ayırıw-sheklew, kúsheytiw hám modallıq mánilerdi júkleydi[2].
Janapaylardıń jazılıwı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Soraw, ayırıw-sheklew, kúsheytiw mánilerin bildiretuǵın ma, me, she, ǵana, tek, tek ǵana, hátte, da,de, tap, ǵoy t.b. janapaylar gáp ishinde sózlerden bólek jazıladı. Mısalı: ayttı ma, barasań ba, keleseń be,aǵam she, ózim de, sen de, alǵan ǵoy; tek Ábdimurat ǵana kelmedi; tek ǵana Sultamurat erte keldi; jaydıń ishi tap kúndizgidey jarıq hám t.b.Al, ma, me (ba, be, pa, pe) janapayları sózlerge birigip jazılǵanda dáslepki qálpin ózgertip mı, mi, bı,bi, pı, pi túrinde sóz benen betlik qosımtanıń arasında jazıladı. Mısalı: adambısań, oqıymısań, senbiseń, kelemiseń, kórippiseń hám t.b.
- shı, shi, sesh, ós, mıs, mis, mısh, mish t.b. sıyaqlı modallıq janapaylar sózlerdiń sońına qosılıp,birigip jazıladı. Mısalı: aytshı, kelsesh, aytós, ketsesh, baradımısh, keledimish, aytıptımısh, kóriptimish t.b.
- aq, ay, aw, áy, a, á, sa, se, da t.b. sıyaqlı janapaylar defis arqalı jazıladı. Mısalı: sen-aq, sonday-aq, aytaman-aw, keler-aw, qoy-a, aytsań-a, ishseń-o, qoy-áy, qoysańız-da, shıdamaptı-da t.b.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
| |||||||||||