Marie Curie

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
Marie Curie c1920

Maria Salomea Skłodowska-Curie (Mariya Salomea Sklodovskaya-Kyuri) (1867.7.11, Varshava — 1934.4.7, Sanselmo, Parij jaqınındaǵı So qalasında jerlengen) — francuz hám polyak fizigi hám ximigi. Radioaktivlik haqqındaǵı táliymat tiykarshılarınan biri. Parij medicina akademiyası aǵzası (1922 jıldan). Polyak oqıtıwshısı shańaraǵında tuwılǵan. Parij universitetin tamamlaǵan (1894). 1895 jılda P.Kyurige turmısqa shıqqan hám Industrial fizika hám ximiya mektebindegi onıń laboratoriyasında islegen. 1897 jıldan P.Kyuri menen birgelikte A.K.Bekkerel ashqan (1896) uran duzlarınıń nurlanıwı ústinde izzertlewler alıp barǵan hám bul qubılısqa "radioaktivlik" dep at bergen. P.Kyuri menen birgelikte poloniy hám radiydı ashqan (1898). Ol radiydıń metall úlgisin alǵan (1910; francuz ximigi A.Debyern menen birgelikte) hám onıń qásiyetlerin úyrengen. Radioaktivlikti ólshewdiń usılların islep shıqqan. Onıń tuwrıdan-tuwrı qatnasıwında Parij radiy instituti hám Varshava radiy instituti shólkemlestirilgen (1914). 1923 jıldan S.K. onıń direktori. S.K. 2 márte Nobel sıylıǵınıń laureatı (1903, fizika boyınsha, P.Kyuri hám A.Bekkerel menen birgelikte; 1911, ximiya boyınsha).