Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
Nókis mámleket pedagogika institutı
TypeNukus State Pedagogical Institute
Founded1934
HeadquartersQaraqalpaqstan Nókis.
Key peopleBayram Perdebaevich Otemuratov
Websitendpi.uz

Ajiniyaz atındaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı (o'zb. Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti/Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти ashılǵan kúnden baslap rawajlanıwdıń bir neshe basqıshları bolıp ótti. 1934-jıl Tórtkúlde tayınlıq bólimi ashıldı. 1935-jıl 1-sentyabr kúni bul bólimniń 42 dana pitkeriwshisi Qaraqalpaq mámleketlik pedagogikalıq institutında 12 dana professor -oqıtıwshılar menen sabaq aparıldı. 1944-jıl Nókis qalasına kóship ótkennen keyin Institut Qaraqalpaqstan mámleketlik pedagogikalıq institutına aylandırıldı. Birinshi rektor I. Rafikov edi.

Tarix[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleket universiteti (Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleket universiteti) 1970-jıllardıń ortalarına shekem iskerlik júrgizgen, 1976 -jılda bolsa Nókis mámleket universiteti mártebesi berilgen, 1990 — jıllardıń baslarında bolsa Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleket universiteti. 1991-jılda Ózbekstan ǵárezsizlikke eriwgech, Qaraqalpaq mámleket universiteti negizinde házirgi kúnde Nókis mámleket pedagogika institutı (NGPI) qayta dúzildi, 1992 — jıldan berli XIX ásir ortalarındaǵı Orolbo'yi hám qaraqalpaq poeziyasınıń jaqtı klassiklaridan biri bolǵan Ajiniyoz atı menen atalǵan.

Ulıwma maǵlıwmatlar[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Instituttıń ulıwma maydanı 65075 m2, atap aytqanda, oqıw maydanı — 25700 m2. 2019 da institut 9 fakultetke iye (fizika-miynet, matematika -informatika, mektepge shekem hám baslanǵısh tálim, pedagogika, tariyxıy -geografiyalıq, filologiya, shet el tiller, ximiya -biologiya, fizikalıq mádeniyat ) hám 27 kafedralar. Bakalavriat baǵdarları hám 14 magistratura qánigelikleri boyınsha qánigeler tayarlanıp atır. Universitet professor -oqıtıwshıları : 18 pán doktorı, professor, 127 ilim kandidati, dotsent. 450 dan artıq oqıtıwshılar bakalavriat hám magistratura studentlerin pán tiykarların oqıtadılar. Institut 5 oqıw ımaratlarında jaylasqan. 2018 jıldan baslap Nókis mámleket pedagogika institutı rektori fizika-matematika pánleri kandidati, dotsent bayram Perdebaevich Otemuratov esaplanadı. Xalıq aralıq studentler sanı 50 den artıq. Trening qaraqalpaq, ózbek, qazaq, turkpen, orıs, ingliz tillerinde alıp barıladı.

Belgili pitkeriwshiler[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Óltiriw bul busts arasında belgili adamlar túsinigi: ulug ' Watan urısı qaharmanı p. Nripeisov, Uzbekisan Allaniyaz Uteniyasov heroes, Vera Pak, Tolepbergen Kaipbenov, Joim Yusupov, Ierarxik Sózlik. Akademikalıq Marat Nurmukhammedov, Sabyr Kamalov, Ol Bazarbaev, Isenim Bakhiev, Husniddin Khamidov, Dauletov Hám de Abbot. Chempionı tailoi atletika Jangubaev Bahadır.

NKPI akademikalıq liceyi[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Licey 1999 jılda islengen bolıp, 400 orınǵa mólsherlengen. Liceydiń oqıw procesi mámleket tálim standartına jáne onı eki jóneliste ámelge asırıwǵa tiykarlanǵan: anıq pánler (texnikalıq jónelis — fizika, matematika, informatika; ekonomikalıq jónelis — matematika, anglichan tili, ana tili, ádebiyat) jáne social-gumanitar (tariyx, anglichan tili, ana tili, ádebiyat).

Rektorlar[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Keyingi jıllarda instituttı Ubaydullaev K. Ol., Tetyushev AP, Kamalov S. K., Rzaev K. R., Izimbetov T. hám T. T. E. basshılıǵında professor -oqıtıwshılar institutı birinshi basshıları : Rafikov I., Bazarov D., Dosumov ya. M., Bekimbetov T., Urumbaev D. A. 1976 jıl pedagogika institutı negizinde Nókis mámleket universiteti dúzildi. Ózbekstan ǵárezsizlikke eriwgech, házirgi kúnde Nókis mámleket pedagogika institutı qayta tiklendi.

Dáwir Rektor
1991—2001 Jumanazar Bazarbaev
2001—2005 Azat Jarısanov
2005—2009 Baxit Jollibekov
2009—2011 Murat Berdimuratov
2011—2015 Barlikbay Prenov
2015—2017 Kuuanishbay Orazimbetov
2018— н.в. Bayram Otemuratov

Galereya[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Ádebiyat[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

  • T. I., W. B. Buleshov, M. G. Galikeev, AE Eshmuratov, A. B., K. S., N. B. Bekasov Sarybaev Martyanov Esimbetov. 40 jıl Qaraqalpaq Mámleket universitetinde islegen. 1935-1975.- Qaraqalpaqstan Respublikası, 1975.- 88 p.
  • Уразбаева, Раншан Джангабаевна. Возникновение и развитие высшего и среднего специального образования в советском Каракалпакистане (1924—1980 гг.). — Ташкент, 184. — 186 с.
  • Men K. T. Dıń, Ranchan Gangaben. Sovet Qaraqalpaqstanda joqarı hám orta arnawlı tálimdiń jonlanishi hám rawajlanıwı (1924-1980).).- Tashkent, 184.- 186 P.
  • Ótiw: Saytda Háreketleniw, Qıdırıw Karalpakstondagi xalıq tálimi 50 jıl (1917-1967). Sovet Qaraqalpaqstanda Joqarı hám orta arnawlı tálimdiń payda bolıwı hám rawajlanıwı (1924-1980 jıllar ).- Qaraqalpaqstan, 1968. — 44 menen.
  • Ótiw: Saytda Háreketleniw, Qıdırıw Qaraqalpaqstanda mektep tariyxı ocherklari. 1810 -1967 jıllar -Qaraqalpaqstan, 1974 jıllar. — 583 p.
  • Bazarbaev, Ol, K. Allambergenov, S. Ayapov, O. Yusupov. Ajiniyaz atındaǵı Mámleket pedagogika institutı Nokis 60 jıl. Nókis:[Bilim], 1994.- Moskva :, 1994 Nauka.- 98 P.
  • Zh. Bazarbayev, Ya. A. Putilov A. Sultanov, A. Yusupov Abdullaeva. Emeric bilim dargai esaplanadı. Nokis mámleket pedagogika Institutı 75 jasda.- Qaraqalpaqstan Respublikası, 2010.- 105 P.
  • Ótiw: Saytda Háreketleniw, Qıdırıw Teberik bilim dargaia. Nokis mamleketlik pedagogika institutı 75 chaynalgan.- Qaraqalpaqstan, 2010.- 105 s.
  • Ótiw: Saytda Háreketleniw, Qıdırıw Pedagogika institutları (universitet).- Ullı Sovet Ensiklopediyasi.

Siltemeler[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]