Wolfsburg

Wolfsburg
Wolfsburg ;
	; Bayraq ; Gerb
	52°25′23″N 10°47′14″E / 52.42306°N 10.78722°E
Aymaq túri	qala
Mámleket	Germaniya
Hákimiyat
• mayor	Dennis Weilmann
Xalıq sanı (2023-jıl 31-dekabr)	127,256 adam
Pochta indeksi	38400–38448
Websayt	www.Wolfsburg.de
	Wolfsburg

Wolfsburg (nemisshe: [ˈvɔlfsbʊʁk] ^ⓘ) — Germaniyanıń Tómengi Saksoniya shtatındaǵı besinshi iri qala. Ol Aller dáryasında, Gannoverden 75 kilometr (47 mi) shıǵısta hám Berlin]nen 230 kilometr (143 mi) batısta jaylasqan.

Wolfsburg Wolkswagen AG shtab-kvartirası jaylasqan orın sıpatında belgili bolıp, 2022-jılı Texastaǵı «Tesla Gigafactory» kompaniyası onı quwıp jetkenge shekem dúnyadaǵı eń úlken avtomobil zavodı esaplanadı. Avtostadt Wolkswagen zavodı janındaǵı dıqqatqa ılayıq orın bolıp, ol jerde kompaniyanıń Audi, Bentley, Bugatti, Ducati, Lamborghini, MAN, Neoplan, Porsche, Scania, SEAT, Škoda Auto hám Wolkswagen kommerciyalıq avtomobilleri bar. Wolfsburg — XX ásirdiń birinshi yarımında rejelestirilgen qala sıpatında qurılǵan az sanlı nemec qalalarınan biri. 1938-jıl 1-iyulde KdF-Wagen islep shıǵarıwshılardıń úyi sıpatında shólkemlestirilgennen baslap, 1945-jıl 25-mayǵa shekem qala Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben dep atalǵan. 1972-jılı xalıqtıń sanı birinshi márte 100 mıńnan astı. 2019-jılı JIÓ jan basına 188 453 evronı quradı^[2].

Tariyxı

Wolfsburg qorǵanı birinshi ret 1302-jılı hújjette Bartensleben dvoryanlar áwladınıń jasaw ornı sıpatında tilge alınǵan. Dáslep Aller janında saqlanǵan, bir neshe ásirler ótkennen keyin qorǵan menen qorǵalǵan. 1372-jılı Volfsburg janındaǵı Burg Noyxaus (Noyxaus sarayı) haqqında birinshi hújjetli maǵlıwmat payda boladı. 1742-jılı Bartensleben liniyası joq bolǵannan keyin múlk hám onıń Schloss Wolfsburg (Volfsburg qorǵanı) Shulenburg graflarına ótti. Xalıq punkti jaqın orınlardaǵı Rothenfelde hám Geslingen posyolkaları ushın áhmiyetli jumıs beriwshi edi.

Házirgi kúndegi ayırım qala rayonları, sonıń ishinde, Worsfelde hám Xelmstedt grafliginen Wolfsburgqa ótkerilgen awıllar Brunsvik-Volfenbüttel knyazlıǵına qaraslı edi. Fallersleben hám basqa awıllar Braunshveyg-Lüneburg elektoratına qaraslı bolıp, keyin ala Gannover korolligine aylanǵan hám 1866-jılı Prussiya guberniyasına aylanǵan. Basqa qalalıq rayonlar, sonıń ishinde, Geslingen Prussiya Magdeburg gersogligine qaraslı edi. 1932-jili bul rayonlar Prussiyanın Saksoniya provinciyasınan ajıratılıp, Gannover provinciyasına birlestirildi.

Mádeniyat hám dıqqatqa ılayıq orınlar

Wolfsburg orayı Germaniyada birden-bir orın. Wolfsburgta orta ásirler qala orayı ornına Autostadt dep atalıwshı jańa hám zamanagóy dıqqatqa ılayıq orın bar. Alt Wolfsburg qalasının eski bóliminde dástúriy karkas usılındaģı birneshe saray imaratları kórsetilgen. Aller dáryası boyındaǵı tóbelikte Wolfsburg qalası jaylasqan.

Immigraciya

Wolfsburg kosmopolitikalıq qala bolıp, onda 150 den artıq millet wákilleri jasaytuǵın júdá hár qıylı qala sıpatında tán alınadı. 2012-jıldıń aqırına kelip bul san 123 144 adamǵa jetti hám 2030-jılǵa barıp xalıqtıń shama menen 135 000 adamdı quraytuǵını, xalıqtıń shama menen 50 procenti sırt elden ekenligi boljanbaqta. Wolfsburglılardıń 44,0 procenti 2024-jılı migraciya fonına iye bolıp, tómengi Saksoniyada Zalgittardan keyin sırt eldegi xalıqlar arasında ekinshi orındı iyelegen.

Qatar	Millet	Xalıq (2023-jıl 31-dekabr)
1	Italiya	5,822
2	Ukraina	2,131
3	Polsha	2,029
4	Hindistan	1,400
5	Túrkiya	1,001
6	Awǵanstan	876
7	Tunis	822
8	Iran	589
9	Úlgi:Bayraqlastırıw/Kosovo	522
10	Kamerun	518
11	Qıtay	460
12	Serbiya	320
13	Meksika	283
14	Ispaniya	261
15	Vyetnam	246