Kontentke ótiw

Henri Matisse

Siltemelerdi redaktorlaw
Wikipedia — erkin enciklopediya
Henri Matisse
Tuwılǵan sánesi31-dekabr 1869(1869-12-31)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18]
Qaytıs bolǵan sánesi3-noyabr 1954(1954-11-03)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18] (84 jasta)
Qaytıs bolǵan jeriNice
Perzentleri3
Qol úlgisi

Henri Matisse (francuzsha: [ɑ̃ʁi emil bənwa matis]; 1869-jıl 31-dekabr — 1954-jıl 3-noyabr, Nice) — francuz xudojnigi, reńlerden paydalanıwı, ózine tán súwret salıwı menen de belgili. Ol xudojnik, baspaxana xızmetkeri hám músinshi bolǵan bolsa da, biraq, tiykarınan, xudojnik sıpatında tanılǵan[19].

Matissti, ádette, Pablo Pikasso menen bir qatarda, XX ásirdiń dáslepki on jıllıqları dawamında súwretlew ónerindegi revolyuciyalıq rawajlanıwlardı belgilewge eń jaqsı járdem bergen, súwretlew óneri hám músinshiliktegi áhmiyetli rawajlanıwlar ushın juwapker bolǵan xudojniklerden biri sıpatında qaraydı[20][21][22][23].

Ol 1900-1905-jılları dóretken dóretpelerdiń kúshli reńliligi oǵan «Favlar» (francuzsha «jabayı haywanlar»)dıń biri sıpatında dańq keltirdi. Onıń eń jaqsı shıǵarmalarınıń kópshiligi 1906-jıldan keyingi on jıllıqta, ol tegis formalar hám dekorativ naǵıslarǵa ayrıqsha itibar qaratatuǵın qatań stildi islep shıqqan waqıtta jaratıldı. 1917-jılı ol Francuz Rivierasındaǵı Nice qalasına kóship ótedi hám 1920-jıllardaǵı jumısınıń ádewir bosasqan usılı onı francuz súwretshiligindegi klassikalıq dástúrdiń tárepdarı sıpatında sınshılardıń alǵısına erisedi[24]. 1930-jıldan keyin ol formanı ápiwayılastırıwdı qabıl etedi. Ómiriniń aqırǵı jıllarında densawlıǵı onıń súwret salıwına imkan bermegende, ol kesilgen qaǵaz kollajı ortalıǵında áhmiyetli jumıslar toplamın jarattı.

Ómiri hám bilim alıwı

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
«Woman Reading» (La Liseuse), 1895, may boyaw, 61.5 x 48 cm, Le Cateau-Cambrésis, Matisse muzeyi

Matiss 1869-jılı Jańa jıl keshesinde Arqa Franciyanıń Nord departamentidegi Le Kato-Kambrezi qalasında bay dán sawdageriniń úlken balası bolıp tuwıldı[25]. Ol Pikardiyanıń Boxain-en-Vermandua qalasında ósken. 1887-jılı Parijge huqıqtan tálim alıw ushın barıp, qánigeligin alǵannan soń Le Kato-Kambrezi qalasında sud hákimi lawazımında isleydi. Ol birinshi ret súwret salıwdı 1889-jılı, appendicit operaciyasınan keyin tikleniw dáwirinde anası oǵan kórkem óner buyımların alıp kelgeninen keyin baslaǵan.

Derekler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118578847 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
  3. 1 2 Henri Matisse (nid.).
  4. 1 2 Henri Matisse // Benezit Dictionary of Artists (ing.). OUP, 2006. ISBN 978-0-19-977378-7
  5. 1 2 Henri Matisse // Kunstindeks Danmark (dan.).
  6. 1 2 Henri Matisse // SNAC (ing.). 2010.
  7. 1 2 Henri Matisse // Nationalencyklopedin (швед.). 1999.
  8. 1 2 Henri Matisse // Find a Grave (ing.). 1996.
  9. 1 2 Henri Matisse // ISFDB (ing.). 1995.
  10. 1 2 Henri Émile Benoît Matisse // Brockhaus Enzyklopädie (alm.).
  11. 1 2 Watkins N. Henri Matisse // Matisse, Henri (ing.). // Grove Art Online / J. Turner [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T055953
  12. 1 2 Henri Matisse // GeneaStar.
  13. 1 2 Delarge J. Henri MATISSE // Le Delarge (fr.). Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. ISBN 978-2-7000-3055-6
  14. 1 2 Henri Matisse // Roglo. 1997.
  15. 1 2 Henri Matisse // AlKindi.
  16. 1 2 Archivio Storico Ricordi. 1808.
  17. 1 2 The Fine Art Archive. 2003.
  18. 1 2 Henri Matisse // Munzinger Personen (alm.).
  19. ↑ Myers, Terry R. (July–August 2010). "Matisse-on-the-Move". The Brooklyn Rail. http://brooklynrail.org/2010/07/artseen/matisse-on-the-move.
  20. ↑ «Tate Modern: Matisse Picasso». Tate.org.uk. Qaraldı: 13-fevral 2010-jıl.
  21. ↑ Adrian Searle (7 May 2002). "Searle, Adrian, A momentous, tremendous exhibition, The Guardian, Tuesday 7 May 2002". Guardian (UK). https://www.theguardian.com/culture/2002/may/07/artsfeatures.
  22. ↑ «Trachtman, Paul, Matisse & Picasso, Smithsonian, February 2003». Smithsonianmag.com. Qaraldı: 13-fevral 2010-jıl.
  23. ↑ "Duchamp's urinal tops art survey". news.bbc.co.uk. 1 December 2004. https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4059997.stm.
  24. ↑ Wattenmaker, Richard J.; Distel, Anne, et al. (1993). Great French Paintings from the Barnes Foundation. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-679-40963-7. p. 272
  25. ↑ Spurling, Hilary (2000). The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908. University of California Press, 2001. ISBN 0-520-22203-2. pp. 4–6

Sırtqı siltemeler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Henri_Matisse&oldid=176702» saytınan alınǵan