Ibn al-Asir
| Ibn al-Asir | |
|---|---|
| Tuwılǵan sánesi | 12-may 1160[1][2][3] или 12-may 1160[4] |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 1-iyun 1233[1][5][2][3][6][7][8][9][10] (73 jasta) |
Ibn al-Asir Izzuddin Abulhúsen Ali (1160, Jáziyrat ibn Umar, Siriya — 1234, Mosul) — arab[11][12] shıǵıslı tariyxshısı[13], Iraqtıń Mosul hám Baǵdat qalaları medreselerinde tálim alǵan, keyin ilim talabında Sham (Siriya)ǵa sapar etken.
Ómiri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Ataqlı aǵa-inilerden ortanshısı Ali Ibn al-Asir házirgi Túrkiyanıń qubla-shıǵısında Jizra[14] (Jazirat ibn Umar) qalasında 1160-jılı tuwılǵan[15], ilimiy ómiriniń kópshilik bólegin Mosulda, biraq Baǵdadqa tez-tez barıp turgan. Bir waqıt Salahiddin Ayyubiy áskerleri menen Siriyada bolǵan, keyin Halab hám Damashqta jasaǵan.
Shıǵarmaları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Siriyadan qayqannan keyin, pútkil ómirin ońashada tariyxqa tiyisli dóretpeler jazıw menen ótkergen. Eń iri hám áhmiyetli shıǵarması — «Alkomil fittárix» («Tariyx boyınsha jetilisken shıǵarma») bolıp, ol 12 tomnan ibarat. Onda Islam áleminde insaniyat tariyxınıń dáslepki dáwirlerinen 1230-jılǵa shekem bolǵan waqıyalar, atap aytqanda, Xorasan hám Mawarawnnaxrdıń 12-ásir hám 13-ásirdiń 1-sheregindegi tariyxı jıl boyınsha izbe-izlikte bayan etilgen. Shıǵarmanıń monǵollar basqınshılıǵına arnalǵan sońǵı tomları biybaha derek esaplanadı. Bul shıǵarmanıń sın kózqarastan teksti Leyden (1851-76 ) hám Mısır (1873) da baspadan shıǵarılǵan. Ogahiy onı ózbek tiline awdarmalaǵan. Ibn al-Asir «Tariyx atabikat al-Mavsil» («Mosul atabekleri tariyxı»), «Usd ulgʻoba fiy maʼrifat ahvol is-sahoba» («Sahobalar jaǵdayın biliw jónindegi toǵay arıslanları yańlı qúdiretli kitap») atlı dóretpelerdi de dóretken.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ÓzME, Birinshi tom, Tashkent, 2000-jıl
- 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
- 1 2 Ibn al-Athir // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 Ali ibn al-Athir // SNAC (ing.). 2010.
- ↑ Чувашская энциклопедия (rus.). Чувашское книжное издательство, 2006. 2567 с. ISBN 978-5-7670-1471-2
- ↑ Swartz A. Izz al-Din Ibn al-Athir // Open Library (ing.). 2007.
- ↑ IBN AL-ATHĪR // Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Britannica Inc., 1968.
- ↑ ʻAlī ibn Muḥammad Ibn al-Athīr // LIBRIS. National Library of Sweden.
- ↑ ʻIzz al-Dīn Ibn al-Athīr // Faceted Application of Subject Terminology.
- ↑ `Izz al-Din Ibn al-Athir // CONOR.SI.
- ↑ ʻIzz al-Dīn Ibn al-Athīr // Trove. 2009.
- ↑ 1. Encyclopaedia Britannica, 2014. Ibn al-Athīr 23-5-2015 sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi.
- ↑ «İslam Ansiklopedisi, "İBNÜ’l-ESÎR, İzzeddin" Cilt: 21; Sayfa: 26». 30-iyun 2016-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 18-iyun 2016-jıl.
- ↑ «Ibn al-Athīr». Encyclopædia Britannica. 24-oktyabr 2017-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 27-aprel 2016-jıl.
- ↑ «Arxiv nusqa». 11-oktyabr 2008-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 13-oktyabr 2008-jıl.
- ↑ Yāqūt: K. Muʿǧam al-buldān. (Geographisches Wörterbuch) Ferdinand Wüstenfeld, Leipzig 1866-1870. s.n. Ǧazīrat Ibn ʿUmar
Sırtqı siltemeler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- http://www.britannica.com/eb/article-90419037-2-2006+sánesinde+Wayback+Machine+saytında+arxivlendi.
- Watson, William «Ibn al-Athīr's Accounts of the Rūs: A Commentary and Translation» Canadian/American Slavic Studies
- http://www.bogvaerker.dk/Bookwright/rijal.html7-1-2019+sánesinde+Wayback+Machine+saytında+arxivlendi.
- Carl Brockelmann: Geschichte der arabischen Litteratur. Zweite den Supplementbänden angepasste Auflage. 1-tom, 422-423 b. Brill, Leiden 1943.
- Heribert Busse:Arabische Historiographie und Geographie. In: Helmut Gätje (hrsg.): Grundriß der Arabischen Philologie. Band II:Literaturwissenschaft. Wiesbaden 1987. 272 b.
- The Encyclopaedia of Islam. New Edition. 3-tom, 723 b. Brill, Leiden
Sırtqı siltemeler  |
|
|---|