Oral Ataniyazova
| Oral Ataniyazova | |
|---|---|
| Tuwılǵan sánesi | 18-may 1956[1] (70 jasta) |
| Kásibi | akusher hám medicina ilimpazı |
| Ataqları | Goldman qorshaǵan ortalıq sıylıǵı (2000) |
Oral Ataniyazova (Орал Атаниязова; 1956-jıl) — qaraqalpaq akusher hám medicina ilimpazı. Ol «Perzent» — Qaraqalpaqstan Respublikalıq reproduktivlik salamatlıq hám qorshaǵan ortalıq orayınıń direktorı.
Ómirbayanı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Oral Ataniyazova 2000-jılı Goldman qorshaǵan ortalıq sıylıǵına iye boldı[2]. Bir jıldan soń Tashkent pediatriya medicinalıq institutınıń Nókis filialınıń rektorı boldı. Institut studentlerdi qorshaǵan ortalıq medicinası tarawında oqıtadı, bul jerde qorshaǵan ortalıqtıń pataslanıwı sebepli kelip shıqqan insannıń salamatlıǵı mashqalalarına itibar qaratıladı. Sonıń menen qatar, Ataniyazova 2009-jılı Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesine deputat bolıp saylandı[3]. Goldman sıylıǵınıń onıń iskerligine tásiri haqqındaǵı talqılawda ol: «Bul jetiskenlikler maǵan óz jámiyetime jaqsılıq etiwge hám mámleketimdegi qorshaǵan ortalıq jaǵdayın jaqsılaw boyınsha xalıqaralıq sheriklikti rawajlandırıwǵa járdem berdi», — dedi. Ol házirde Nókis qalasında jasaydı.
Moskvada medicina ilimlerin boyınsha PhD darjesin alǵannan soń, Ataniyazova 1992-jılı Qaraqalpaqstanda reproduktivlik jastaǵı 5000 hayal arasında statistikalıq sorawnama ótkerdi. Nátiyjeler qorqınıshlı boldı: sorawnamaǵa qatnasqan hayallardıń 90% ten astamı hámiledar bolıw hám/yamasa tuwıw waqtında qanday da bir qıyınshılıqlarǵa dus kelgen[4]. Bul Qaraqalpaqstanda jaylasqan Aral teńizi átirapındaǵı ekologiyalıq apatqa baylanıslı dep tabıldı[4][5]. Bul nátiyjelerge juwap retinde Ataniyazova qaraqalpaq tilinde «urpaq» degen mánisti ańlatatuǵın «Perzent» Qaraqalpaqstan Respublikalıq reproduktivlik salamatlıq hám qorshaǵan ortalıq orayına tiykar saldı. Oray Nókis mámleketlik emlewxanasında jaylasqan. Ol jergilikli xalıqqa shańaraq salamatlıǵınan baslap, taza suw hám awqatlanıw sıyaqlı keń kólemli mashqalalar boyınsha tálim beredi[2].
Ataniyazova Aral teńizi átirapındaǵı mashqalalar haqqında xabardarılıqtı asırıw ushın iskerlik júrgizedi. Reproduktivlik salamatlıq tarawındaǵı óziniń tájiriybesinen paydalanıp, kóplegen dúnya júzilik konferenciyalarda bayanatshı bolıp kelgen hám Birlesken Milletler Shólkeminiń majlislerinde sóz sóylegen[2].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ https://senat.uz/ru/senat-commissions/commissions-senator/80.
- 1 2 3 «Oral Ataniyazova». goldmanprize.org. 2006-jıl 16-may sánesinde túp nusqadan arxivlendi.
- ↑ «Oral Ataniyazova» (en-US). Goldman Environmental Foundation. Qaraldı: 2019-jıl 15-yanvar.
- 1 2 «Ask us, involve us - Oral A. Ataniyazova». unep.org. 2012-jıl 7-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi.
- ↑ «Perzent--Karakalpak Center for Reproductive Health and Environment». civilsoc.org. Civil Society International. 2009-jıl 10-may sánesinde túp nusqadan arxivlendi.
Sırtqı siltemeler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Oral Ataniyazova qatnasqan Delta Blues hújjetli filmi
- «Who's Who of Women and the Environment - Oral Ataniyazova». United Nations Environment Programme. 2016-jıl 3-mart sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2026-jıl 30-iyun.