Qaraqalpaqstan

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
Flag of Karakalpakstan
Political Map of Karakalpakstan
Qaraqalpaqstan Respublikası
(Қарақалпақстан Республикасы)

Qoraqalpog'iston Respublikasi

Paytaxtı: Nókis
Maydanı: 166,000 km²
Xalqı: 1,842,000 (2018)
Tıg'ızlıg'ı: 9.5 adam/km²
ISO 3166-2: UZ-QR
Karakalpakstan map.png

Qaraqalpaqstan (O'zbekshe: Qoraqalpog`iston Respublikasi yamasa Қорақалпоғистон Республикаси). Qaraqalpaqstan Respublikası paytaxtı - Nókis qalasında 316 300 adam jasaydı. Basqa iri qalaları – Хojeli, Qon'ırat, Shımbay ha'm Taxıyatas.

Respublika 14 rayong'a bo'lingen.

Geografiyasi

Suveren demokratik Qaraqalpaqstan Respublikası Ózbekstan Respublikasının' arqa-batısında jaylasqan.

Respublika shıg'ısında Ózbekistan, arqa ha'm arqa-batısında Qazaqstan, qubla ha'm qubla-batısında Tu'rkmenstan menen shegaralasqan. Ulıwma jer maydanı - 165 600 kv km.

Xalqı

2019-jıldıń 1-aprel halatına 1875,4 mıń adamdı quraydı. Usı kórsetkish 2018-jıldıń yanvar-mart aylarına 5,3 mıń adamǵa yamasa 0,3%ke ósti. Sonıń ishinde, qala xalqınıń sanı 920,4 mıń adamdı (jámi xalıq sanındaǵı úlesi 49,2%) awıl xalqınıń sanı 955,0 mıń adamdı (50,8%) quraydı. Respublikalıq kesimdegi talqılawlarǵa bola, 2019-jıldıń 1-aprel halatına eń kóp xalıq sanı Nókis qalasında 316,3 mıń adamdı (respublika jámi xalqı sanındaǵı úlesi 16,9%) hám Tórtkúl rayonında 211,1 adamdı (11,2%), kerisinshe eń kem xalıq sanı Moynaq 31,4 mıń adamdı (1,7%) sonday-aq, Taxtakópir rayonında 39,9 mıń adam (2,1%) dı quraydı.

Qaraqalpaqstanda xalq sanı 2019 - jılǵı maʼǵluwmatlarǵa kóre 1,875,4 mln adam qurap, 50,8 % awıllarda, 49,2% qalalarda jasaydı.

Qaraqalpaqstan xalqın qaraqalpaqlar - 35,7 %, o'zbekler - 38,2 %, qazaqlar - 18,6%, tu'rkmenler - 5,1 %, qalg'anlar - 1,7% quraydı.

Tábiyiy baylıqları

Qaraqalpaqstan Respublikası tаbiyiy gаz, grаnit, hám nеft, bеtоnit, kаоlin, mramor, mеtаll kiritilgen fоsfоr mеtаllаrı kánlerine iye.

Aral teńizi boylarında gáz hám bolıp, bu kánler házirgi waqıtqa shekem paydalanılmaǵan hám qayta islenbegen halda jatır.

Qarataw yáki Sultan wáyis baba dizbeklerinde altin untaqları bar.

Awıl xojalıg'ı

Salishılıq Palız eginleri Paxta ha'm gu'rish en' ko'p egiletug'in egin esaplanadı. Respublikada qaramal, tu'ye, qarako'l qoyı ha'm eshkiler ko'p bag'ıladı.

Energetika

Taxiyatas ha'm Tu'yemoyin elektr stantsiyaları bar.

Siltewler