Beruniy rayonı

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search
Amudaria Beruniy District Bank.jpg

Beruniy rayonı Qaraqalpaqstan Respublikasindag'ı rayon. Arqa Batıstan Taxtako'pir, Batısdan No'kis rayonı ha'm shıg'ıs ha'm qubla shıg'ısdan To'rtku'l, Ellikqala rayonları menen shegaralas. Mayd. 3,94 mın' km². Xalqı sanı 94,7 mın' (2000). Rayonda 1 qala (Beruniy) ha'm 11 awıl puqaralar jıyını (Beruniy, Biybazar, Doslıq, Nawayı, azat, altinsay, Sarkop, Tınshlıq, Shabbaz, Shimom, Qızılqala) bar. Rayon orayı — Beruniy qalası.

Tabiyatı. rayonın' arqasında Qızılqum sho'li, batısında Baday tog'ay qorıxanası ha'm Sultan wayıs tawı bar. Yanvardın' ortasha t-rasi —5°, —10°, iyuldiki 28°. Jılına 100–200 mm jawın jawadı. Vegetatsiya da'wrı 200—220 ku'n. Rayon qublasınan A'miwda'rya ag'ıp o'tedi. Rayonda Aqshako'l, A'mirabat ko'llerı bar. A'miwda'ryadan Qazaqjap, Bestam, Nayman kanalları shıg'arılg'an. Nayman kanalınan Qattıag'ar, Suwqumjarg'an japları suw aladı. Rayonda Nayman—Bestam nasoz stansiyası islep turıptı. Topraqları shorlı, qumlaq, boz topraqlı. Jabayı haywanlardan, sag'al, borsıq, qoyan, tasbaqa, pa'rrendelerdan qırg'awıl ha'm b. Jasaydı. Rayon aymag'ında Badaytog'ay ma'mleketlik qorıqxanası jaylasqan.

Xalqı, tiykarınan. o'zbekler; qaraqalpaq, qazaq, tu'rkmen, tatar, worıs ha'm b. millet wa'killeri ha'm jasaydı. 1 km² g'a 27,5 adam tuwri keledi. qala xalqı 50,9 mın' adam, awıl xalqı 42,8 mın' adam (2000).


Awıl Xojalıg'ı rayonın' ekonomikasının' negızın paxtashılıq quraydı, sol sebeplı rayon sanaatı ha'm paxtanı qayta islewge mo'njelengen. Paxta tazalaw, payta mayı zavodları, temirbıton, gerbish ha'm asfalt zavodları bar.

Sharwashılıq, jipekshılık, bag'shılıq, palizshılıq ha'm rawajlang'an.