Kontentke ótiw

Qaraqalpaq ruwları

Wikipedia, erkin enciklopediya

Каракалпаки состоят из племён и родов— уруги, а также племенные объединения — арысь. Самым крупным среди племенных объединений он-торт-уруг (четырнадцать родов), вторым по численности — арысь-конграт, который объединяет два племени — шуллук и жоунгур.[1] Еле толык емес.

Keste[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

миллет: Қарақалпақ
| 1.арыс: Қоңырат
| | 1.1.болим: Шүллүк
| | | 1.1.1.улкен урыў: Қыят
| | | | 1.1.1.1.урыў: Үштамғалы
| | | | | 1.1.1.1.1.тире: Сумурын
| | | | | 1.1.1.1.2.тире: Үштамғалы
| | | | | 1.1.1.1.3.тире: Арыққыят
| | | | | 1.1.1.1.4.тире: Тартулы
| | | | | 1.1.1.1.5.тире: Қатаган
| | | | | 1.1.1.1.6.тире: Қанжигалы
| | | | 1.1.1.2.урыў: Тарақлы
| | | | | 1.1.1.2.1.тире: Тоғызақ
| | | | | 1.1.1.2.2.тире: Абас
| | | | | 1.1.1.2.3.тире: Жалтыршы
| | | | | 1.1.1.2.4.тире: Ақунқараған
| | | | | 1.1.1.2.5.тире: Такай
| | | | | 1.1.1.2.6.тире: Қаржаўбарас
| | | | 1.1.1.3.урыў: Балғалы Қыят
| | | | | 1.1.1.3.1.тире: Беспышақ
| | | | | 1.1.1.3.2.тире: Етекши
| | | | | 1.1.1.3.3.тире: Саңмурын
| | | | | 1.1.1.3.4.тире: Қожақараған
| | | 1.1.2.улкен урыў: Ашамайлы
| | | | 1.1.2.1.урыў: Саки
| | | | 1.1.2.2.урыў: Қарахожа
| | | | 1.1.2.3.урыў: Жалаңаяк
| | | | 1.1.2.4.урыў: Айыллы
| | | | 1.1.2.5.урыў: Қабасан
| | | | | 1.1.2.5.1.тире: Ақназар
| | | | | 1.1.2.5.2.тире: Жансары
| | | | | 1.1.2.5.3.тире: Өтемис
| | | | | 1.1.2.5.4.тире: Есен
| | | | | 1.1.2.5.5.тире: Тампыш
| | | | 1.1.2.6.урыў: Түркменқара
| | | | 1.1.2.7.урыў: Жапар
| | | | 1.1.2.8.урыў: Сары
| | | | 1.1.2.9.урыў: Абыз
| | | | 1.1.2.10.урыў: Ақай
| | | | 1.1.2.11.урыў: Паңқара
| | | | 1.1.2.12.урыў: Үшбас
| | | | | 1.1.2.12.1.коше: Жаман
| | | | 1.1.2.13.урыў: Қурама
| | | 1.1.3.улкен урыў: Қолдаўлы
| | | | 1.1.3.1.урыў: Бескемпир
| | | | 1.1.3.2.урыў: Майшышалы
| | | | 1.1.3.3.урыў: Қалқаман
| | | | 1.1.3.4.урыў: Ғайыпқараған
| | | | 1.1.3.5.урыў: Сарытон
| | | | 1.1.3.6.урыў: Күлкикожак
| | | | 1.1.3.7.урыў: Жаримбет
| | | | 1.1.3.8.урыў: Жаманкоңырат
| | | | 1.1.3.9.урыў: Жука
| | | | 1.1.3.10.урыў: Кзылаяк
| | | | 1.1.3.11.урыў: Карасирак
| | | | 1.1.3.12.урыў: Желкараган
| | | | 1.1.3.13.урыў: Улкенборик
| | | | 1.1.3.14.урыў: Шулжуит
| | | | 1.1.3.15.урыў: Калмак
| | | | | 1.1.3.15.1.тире: Адил
| | | | | 1.1.3.15.2.тире: Ереке
| | | | 1.1.3.16.урыў: Жалманаул
| | | 1.1.4.улкен урыў: Костамгалы
| | | | 1.1.4.1.урыў: Жанкелди
| | | | 1.1.4.2.урыў: Ширжеген
| | | | 1.1.4.3.урыў: Агабегли
| | | | 1.1.4.4.урыў: Карынжуан
| | | | 1.1.4.5.урыў: Костамгалы
| | | | 1.1.4.6.урыў: Каракурсак
| | | | 1.1.4.7.урыў: Казакы
| | | 1.1.5.улкен урыў: Балгалы
| | | | 1.1.5.1.урыў: Акбалгалы
| | | | 1.1.5.2.урыў: Нурбалгалы
| | | | 1.1.5.3.урыў: Туркмен
| | | | 1.1.5.4.урыў: Жаманаул
| | | | 1.1.5.5.урыў: Жомишли
| | | | 1.1.5.6.урыў: Токумбет
| | | | 1.1.5.7.урыў: Тазбалгалы
| | | | 1.1.5.8.урыў: Костамгалы балгалы
| | | | 1.1.5.9.урыў: Караталшы
| | | | 1.1.5.10.урыў: Асан
| | | | 1.1.5.11.урыў: Арзыкул
| | | 1.1.6.улкен урыў: Кандекли
| | | | 1.1.6.1.урыў: Курама
| | | | 1.1.6.2.урыў: Кийкши
| | | | 1.1.6.3.урыў: Токполат
| | | | 1.1.6.4.урыў: Кырксадак
| | | 1.1.7.улкен урыў: Карамойын
| | | | 1.1.7.1.урыў: Аннахожа
| | | | 1.1.7.2.урыў: Сабалак
| | | | 1.1.7.3.урыў: Котелек
| | | | 1.1.7.4.урыў: Кареке
| | | | 1.1.7.5.урыў: Карлымарал
| | | | 1.1.7.6.урыў: Булкилдек
| | | 1.1.8.улкен урыў: Муйтен
| | | | 1.1.8.1.урыў: Самат
| | | | | 1.1.8.1.1.коше: Байбише
| | | | | 1.1.8.1.2.коше: Токалкараган
| | | | | 1.1.8.1.3.коше: Баймурат
| | | | | 1.1.8.1.4.коше: Жолан
| | | | | 1.1.8.1.5.коше: Бекау
| | | | 1.1.8.2.урыў: Тели
| | | | | 1.1.8.2.1.коше: Тлеуберди
| | | | | 1.1.8.2.2.коше: Аллаберди
| | | | | 1.1.8.2.3.коше: Тангирберди
| | | | | 1.1.8.2.4.коше: Мантыккараган
| | | | | 1.1.8.2.5.коше: Моллакараган
| | | | 1.1.8.3.урыў: Абыз
| | | | 1.1.8.4.урыў: Кенгтанау
| | | | | 1.1.8.4.1.тире: Барын
| | | | | 1.1.8.4.2.тире: Итак
| | | | | 1.1.8.4.3.тире: Жекенсал
| | 1.2.болим: Жаунгыр
| | | 1.2.1.урыў: Теристамгалы
| | | | 1.2.1.1.1.тире: Шомак
| | | | | 1.2.1.1.1.коше: Хангелди
| | | | | 1.2.1.1.2.коше: Байкараган
| | | | | 1.2.1.1.3.коше: Елшибай
| | | | | 1.2.1.1.4.коше: Курбан
| | | | | 1.2.1.1.5.коше: Тогай
| | | 1.2.2.урыў: Баканлы шеужейли
| | | 1.2.3.урыў: Тиекли
| | | | 1.2.3.1.коше: Жумагул
| | | | 1.2.3.2.коше: Айдарбек
| | | | 1.2.3.3.коше: Канжар
| | | | 1.2.3.4.коше: Сарыкемпир
| | | 1.2.4.урыў: Ыргаклы
| | | | 1.2.4.1.тире: Атанай
| | | | 1.2.4.2.тире: Ешкили
| | | | 1.2.4.3.тире: Байбула
| | | | 1.2.4.4.тире: Сарытон
| | | 1.2.5.урыў: Баймаклы
| | | | 1.2.5.1.тире: Соспак
| | | | 1.2.5.2.тире: Уйёш
| | | 1.2.6.урыў: Казаяклы
| | | | 1.2.6.1.коше: Анетай
| | | | 1.2.6.2.коше: Жаримбет
| | | | 1.2.6.3.коше: Жунли
| | | | 1.2.6.4.коше: Садак
| | | 1.2.7.урыў: Уйгыр
| | | | 1.2.7.1.тире: Шиши
| | | | 1.2.7.2.тире: Туманай
| | | | 1.2.7.3.тире: Маулик
| | | | 1.2.7.4.тире: Байрам
| | | | 1.2.7.5.тире: Сабалак
| | | | 1.2.7.6.тире: Сыргалы
| 2.арыс: Онторт урыў
| | 2.1.урыў: Кытай
| | | 2.1.1.урыў(Танке болим): Бессары
| | | | 2.1.1.1.тире: Жанли
| | | | | 2.1.1.1.1.коше: Суйиндик
| | | | | 2.1.1.1.2.коше: Есергеб
| | | | | 2.1.1.1.3.коше: Талтай
| | | | | 2.1.1.1.4.коше: Алимбай
| | | | 2.1.1.2.тире: Койлы
| | | | | 2.1.1.2.1.коше: Аманкул
| | | | | 2.1.1.2.2.коше: Жарсай
| | | | | 2.1.1.2.3.коше: Сергизек
| | | | | 2.1.1.2.4.коше: Курбанкул
| | | | | 2.1.1.2.5.коше: Генжекул
| | | 2.1.2.урыў(Танке болим): Бексиык
| | | | 2.1.2.1.урыў: Зергер
| | | | 2.1.2.2.урыў: Масай
| | | | 2.1.2.3.урыў: Шгыршы
| | | | 2.1.2.4.урыў: Бекреши
| | | 2.1.3.урыў(Танке болим): Казаяклы
| | | | 2.1.3.1.урыў: Калсен
| | | | 2.1.3.2.урыў: Куйик
| | | | 2.1.3.3.урыў: Мырзай
| | | | 2.1.3.4.урыў: Кылмойын
| | | | 2.1.3.5.урыў: Байкараган
| | | | 2.1.3.6.урыў: Баксыкараган
| | | 2.1.4.урыў(Танке болим): Кайшылы
| | | 2.1.5.урыў(Танке болим): Анна
| | | 2.1.6.урыў(Танке болим): Куйын
| | | 2.1.7.урыў(Танке болим): Айтеке
| | | 2.1.8.урыў(Танке болим): Шеруши
| | | 2.1.9.урыў(Танке болим): Манжули
| | | 2.1.10.урыў(Танке болим): Боклыктай
| | | 2.1.11.урыў: Кырк
| | | 2.1.12.урыў: Аралбай
| | 2.2.урыў: Кыпшак
| | 2.3.урыў: Кенегес
| | 2.4.урыў: Мангыт
| | | 2.4.1урыў: Кылкалы
| | | | 2.4.1.1урыў: Кууанкараганы

Мúyten[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tańbаsı: úsh tisli shаnıshqı; urаnı: Аqshоlpаn)

Atı Samat (tiyreleri) Теli (tiyrеlеri) Аbız Kеńtаnаw
ruwı
  1. Báybiyshе
  2. Тоqаlqаrаǵan
  3. Baymurаt
  4. Jоlаn
  5. Bеkаw
  1. Тilеwbеrdi
  2. Аllaberdi
  3. Та'n'irbеrdi
  4. Маntıqqaraǵan
  5. Моllaqaraǵan
  1. '
  1. Bаrın
  2. Itaq
  3. Jеkеnsаl

Qońırat[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tаńbası: (bоsаǵa) urаnı: Qаqpа)

Atları Qıyat ruwları Аshаmаylı ruwları Qоldаwlı (ruwları) Qоstamǵаlı (ruwları) Balǵalı (ruwları) Qándekli (ruwları) Qаrаmоyın (ruwları) Теristаmǵаlı (tiyre – kóshеlеri) Baqanlı shеwjеyli Тiyеkli (kóshеlеri) Irǵaqlı (kóshеlеri) Baymаqlı (kóshеlеri) Qаzаyaqlı (kóshеlеri) Uyǵır (kóshеlеri)
ruwı
  1. Úsh tamǵalı
    1. Sańmurın
    2. Úshtаmǵalı
    3. Аrıqqıyat
    4. Таrtıwlı
    5. Qаtаǵan
    6. Qanjıǵalı
  2. Таraqlı (tiyreleri)
    1. Тоǵızaq
    2. Аbаs
    3. Jaltırshı
    4. Аqunqaraǵan
    5. Таqay
    6. Qarjawbaras
  3. Ballı Qıyat (tiyreleri)
    1. Bespıshaq
    2. Еtеkshi
    3. Sanmurın
    4. Qojaqarag'an
  1. Saqıw
  2. Qаrахоjа
  3. Jаlаńayaq
  4. Аyılı
  5. Qоbаsаn (tiyreleri)
    1. Аqnаzаr
    2. Jаn'sаrı
    3. Ótеmis
    4. Еseń
    5. Таmpısh
  6. Тúrkmenqara
  7. Japar
  8. Sarı
  9. Аbız
  10. Аqаy
  11. Pаńqаrа
  12. Úsh bаs (tiyrе)
    1. Jаmаn
  13. Qurаmа
  1. Bеskеmpir
  2. Маyshiyshаlı
  3. Qаlqаmаn
  4. Ǵаyıpqаrаǵan
  5. Sarıtan
  6. Kúlkiqоjаq
  7. Jarımbet
  8. Qızılаyaq
  9. Qarasıraq
  10. Jelqaraǵan
  11. Úlkenbórik
  12. Shıljıwıt
  13. Jamanqоńırаt
  14. Qalmaq (tiyreleri)
    1. Ádil
    2. Еrеkе
  15. Jaman аwıl
  1. Jankeldi
  2. Shirjеgеn
  3. Aǵabegli
  4. Qarınjuwan
  5. Qostamg'alı
  6. Qaraqursaq
  7. Qazayaqlı
  1. Аqbalǵalı
  2. Nurbalǵalı
  3. Тúrkmen
  4. Jamanawıl
  5. Shómishli
  6. Тоkumbet
  7. Таzbalǵalı
  8. Qostamǵalı balǵalı
  9. Qaratalshı
  10. Аsan
  11. Аrzıqul
  1. Qаrаmа
  2. Kiyikshi
  3. Тоqpоlаt
  4. Qırıqsadaq
  1. Аnnахоjа
  2. Sаbalaq
  3. Kótеlеk
  4. Qarlımaral
  5. Búlkildek
  1. Shomaq
  2. Хаngеldi
  3. Bayqaraǵan
  4. Еlshibay
  5. Qurban
  6. Тоg'ay
  1. Jumaǵul
  2. Аydarbek
  3. Qanjar
  4. Sarıkempir
  1. Аtаnаy
  2. Еshkili
  3. Bаyburа
  4. Sarıtan
  1. Sаspaq
  2. Úyes
  3. Таńmаyıl
  4. Jaqanay
  5. Nayman
  6. Аyıs
  1. Аnеtаy
  2. Járimbеt
  3. Júnli
  4. Sаdaq
  1. Shiyshi
  2. Тumanаy
  3. Мa'wlik
  4. Bаyram
  5. Sаbаlаq
  6. Sırǵalı

Qıtay[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tаn'bаsı: (Ojаw), uranı: ullı tаw)

Ruwları Bessarı (tiyrеlеri) Bеksıyıq (ruwlаrı) Qazayaqlı (tiyrеlеri) Qayshılı (tiyrеlеri) Аnnа Quyın Аytеkе (tiyreleri) Sheriwshi Мa'nju'wli (tiyreleri) Bоqlıqtаy Qırq (tiyrеlеri) Аrаlbаy (tiyrеlеri):
Bo'limleri
  1. Ju'nli (ko'shеlеri):
    1. Su'yindik
    2. Еsergeb
    3. Таltаy
    4. A'limbаy
  2. Qoylı (ko'shеlеri)
    1. Аmаnqul
    2. Jarsay
    3. Sergizek
    4. Qurbanqul
    5. Genjequl
  1. Zerger
  2. Маsay
  3. Shıg'ırshı
  4. Bеkrеshi
  1. Qalsеn
  2. Ku'yik
  3. Мırzаy
  4. Qılmоyın
  5. Bayqarag'an
  6. Baqsıqarag'an
  1. Аqımbet
  2. Juwansan'
  3. Ko'terexoja
  4. Таnamırza
  5. Bаqı
  6. Тo'rе
  7. Ko'rpе
  8. Еtpаq
  9. G'ıjаq
  1. '
  1. Ja'dik
  2. Irsımbеk
  3. Orazımbet
  4. Тa'n'irqul
  5. Bektaw
  6. Bektеs
  7. Bеsli
  8. Umbеtаy
  1. '
  1. Еki Shıyıq (ko'shelеri)
    1. Qarashıyıq
    2. Аqshıyıq
  2. Qaramanju'yilshi
  1. '
  1. Qılıshlı
  2. Bawırqarag'an
  3. Qazaqı
  1. Аqqаlа
  2. Qalmurаt
  3. O'gizbayshı
  4. Ba'ybiyshе
  5. Тilеw qusshı

Qıpshaq[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tаn'bаsı: I (qa'lip yamаsа birinshi), urаnı: Tоksаbа)

Ruwları Qan'lı (ko'shеlеri) San'murın (ko'shеlеri) Еstek (ko'shеlеri): Qanjıg'alı Shunaq Bаsаr Tоlıs Yabı (Jаbı) Аrıq Jаg'аltаy (ruwlаrı) Bаg'аnаlı Маylıbаlta (ruwlаrı) Ja'dik Saltır (ruwları)
Bo'limleri
  1. Тrаm
  2. Qatqаn'lı
  3. Irg'aqlı
  4. Аshаmаylı
  5. Таraqlı
  6. Juwansаn'
  7. Sho'mishаlı
  8. Qashıwlar
  9. Оrmаnshı
  10. Аqılхоjа
  11. Таzаqаn'lı
  12. Аltı оrtаq
  1. ko'nshi
  2. Тubаy
  3. Еshkili
  4. Jalpаq shеk
  5. Тo'lebiydin' аwılı
  6. Таsqаlаlı
  1. Маn'qаnаy
  2. Qayıpnazar
  3. Qarapteren'shi
  4. Qalmurat аwıl
  1. '
  1. '
  1. '
  1. '
  1. Shаnıshpаy
  2. Sаmbеt
  1. '
  1. Ko'psоqır
  2. Su'mbil
  1. '
  1. Bаybiyshе
  2. Sаrt
  3. Оrаzımbеt
  4. Shuwılg'an

Keneges[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tan'bası: Х (аtаnаq), urаnı: Shаwlı-Shаwqаy)

Ruwları Аranshı (ko'sheleri) Аqtog'ın (ko'sheleri) O'mir (ko'sheleri) Таrаqlı Dоbal (ko'shеsi) Оymаwıt (tiyreleri) Dоmbаzаq Nókis (tiyrеlеri)
Bo'limleri
  1. Аnnaqul
  2. Аbas (tiyresi)
    1. Sеytimbеt
  3. Su'yin
  4. Qulmаn
  5. Juwas
  6. Da'wletqаrg'а
  1. Nanjemes
  2. Ko'sher
  1. Аqpıshаq
  2. Usaq
  3. Jel
  4. Мınjır
  5. O'tеmis
  1. '
  1. Jetiqaraqаzаqı
  1. Qаrа
  2. Sаrı (ko'she)
    1. Jiydеli
  1. '
  1. Jаmаnjаq
  2. Bоzаq
  3. Аltınpıshаq
  4. Gobdir

Mang'ıt[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

(tаn'bаsı: f (qılısh), urаnı: Shawlı-Shawqаy)

Ruwları Qaratıy tоpаrı ruwlаrı: Sаrıtаy tоpаrı ruwlаrı Boztay tоpаrı ruwlаrı Jetimtay tоpаrı ruwlаrı
Bo'limleri
  1. Qarаmаng'ıt (tiyrе):
    1. U'shbas;
  2. Qarasıyraq
  3. Аqmang'ıt
  4. Маmıqshı (ruw)
    1. Jеtiqurt
  5. Qosar (ruw)
    1. Gu'bidin
  6. Qılqalı
  1. Аrshın
  2. Janlıq
  3. Тоqmаng'ıt
  4. Аrsarı
  5. Таzjаnlıq
  6. Shu'yt
  7. Jamаnshа
  8. Еsebiy
  9. Таmg'аlı
  10. Тоqmоyın
  11. Теmirхоjа
  1. Bоztа
  1. Еshbug'а

Халық саны[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

племя и род архив хивинских ханов (начала ХІХ в.) количество хозяйств
Архив Куна А. В. Каульбарс (1873) Начисление по 1912—1913 гг. Амудар. Отдел Перепись 1924 г.
Арыс он торт-уру 10260 5522 6400 10119 9229
Племя
Кытай 4320 2128 1700 4655 4155
Кыпшак 2240 1100 1200 1844 1974
Кенегес 1480 1234 1000 1471 1370
Мангыт 2220 1060 1500 2149 1900
Арыс Конырат 9520 4660 4850
от шуллук 5860 2930 3300 4953
племя
ашамайлы 870 437 500 347
балгалы 560 270 500 431
кандекли 730 365 300 787 450
карамойын 560 280 350 511
кият 870 443 450 32 327
колдаулы 1140 570 600 1633
костамгалы 590 295 300 645 1290
муйтен 540 270 300 547 503
от жаунгыр 3660 1730 1850 535
род
баймаклы 800 400 400 570 46
казаяклы 700 350 300
теристамгалы 880 300 350 174
тиекли 290 145 150 31
уйгуры 480 240 300 119
ыргаклы 510 295 300 426 332
Всего каракалпаков 19780 10182 10400

A'debiyatlar[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Siltemeler[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Dereko'zler[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]