Wikipedia:Qaraqalpaq latın álipbesi qaǵıydaları

Qaraqalpaq tili imla qaǵıydaları boyınsha aqırǵı ózgerisler Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń 2016-jıl 10-iyunde qabıl etilgen «Latın jazıwına tiykarlanǵan qaraqalpaq álipbesin engiziw haqqında»ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamına ayırım ózgerisler menen qosımshalar haqqındaǵı 92/IX sanlı qararı menen kirgizildi.

Búgingi kúnde (latın álipbesine tiykarlanǵan) qaraqalpaq tilinde jámi 34 hárip bar.

LATÍN JAZÍWÍNA TIYKARLANǴAN QARAQALPAQ ÁLIPBESI

№	Latın jazıwına tiykarlanǵan háripler (házirgi)	Kirill jazıwına tiykarlanǵan háripler (burınǵı)		№	Latın jazıwına tiykarlanǵan háripler (házirgi)	Kirill jazıwına tiykarlanǵan háripler (burınǵı)
1	A a	А а		18	N n	Н н
2	Á á	Ә ә		19	Ń ń	Ң ң
3	B b	Б б		20	O o	О о
4	D d	Д д		21	Ó ó	Ө ө
5	E e	Е е, Э э		22	P p	П п
6	F f	Ф ф		23	R r	Р р
7	G g	Г г		24	S s	С с
8	Ǵ ǵ	Ғ ғ		25	T t	Т т
9	H h	Ҳ ҳ		26	U u	У у
10	X x	Х х		27	Ú ú	Ү ү
11	Í ı	Ы ы		28	V v	В в
12	I i	И и		29	W w	Ў ў
13	J j	Ж ж		30	Y y	Й й
14	K k	К к		31	Z z	З з
15	Q q	Қ қ		32	Sh sh	Ш ш, Щ щ
16	L l	Л л		33	C c	Ц ц
17	M m	М м		34	Ch ch	Ч ч

I. Bizge belgili, kirill jazıwına tiykarlanǵan qaraqalpaq alfavitinde jámi 41 hárip bolǵan. Olardan 36 danasınıń latınsha kórinisi joqarıdaǵı kestege kirgizilgen (burınǵı kirill jazıwındaǵı "Е е", "Э э" háripleri házirgi latın jazıwında bir "E e" háribi menen, al burınǵı "Ш ш", "Щ щ" háripleri házirgi latın jazıwında bir "Sh sh" háribi menen ańlatıladı).

II. Kirill jazıwına tiykarlanǵan qaraqalpaq alfavitindegi jáne 3 hárip házirgi latın jazıwında eki háriptiń qosılıp jazılıwı járdeminde ańlatıladı: "Я я" - "Ya ya", "Ё ё" - "Yo yo", "Ю ю" - "Yu yu".

III. Qaraqalpaq tiliniń kirill jazıwına tiykarlanǵan alfavitindegi qalǵan eki hárip, yaǵnıy "Ъ ъ" (ayırıw belgisi) hám "Ь ь" (jińishkertiw belgisi) boyınsha taza imla qaǵıydaları tómendegishe:

1. Sózdiń kirill formasında "Ъ ъ" yamasa "Ь ь" tańbası "Е е", "И и", "О о" háriplerinen aldın kelmese, latınsha jazıwda "Ъ ъ","Ь ь" belgileri jay ǵana túsirilip qaldırıladı. Mısalı: альбом - albom, январь - yanvar, интервью - intervyu, фортепьяно - fortepyano, Ильяс - Ilyas, адъютант - adyutant h.t.b.
2. Eger sózdiń kirill formasında "Ъ ъ" yamasa "Ь ь" tańbası "Е е", "И и", "О о" háriplerinen aldın kelse, sózdiń ol(ar) túsirilip qaldırılatuǵın latınsha formasında baǵanaǵı úsh háriptiń ("E e", "I i", "O o") aldına "Y y" háribi qosıp isletiledi. Sebebi tek usı jol menen ǵana sózdiń orfoepiyalıq qásiyetlerin saqlap qalıw múmkin. Mısalı: субЪЕкт - subYEkt (subekt-qáte), релЬЕф - relYEf (relef-qáte), подЪЕзд - podYEzd (podezd-qáte), павилЬОн - pavilYOn (pavilon-qáte), ИлЬИч - IlYIch (Ilich-qáte) h.t.b.

Tilekke qarsı Qaraqalpaqsha Wikipediada tekstli redaktorlawlardı, awdarmalardı ámelge asırıwda latın jazıwına tiykarlanǵan qaraqalpaq háripleri nadurıs paydalanılǵan jaǵdaylar júdá kóp. Sol ushın joqarıda biz eń sońǵı imla qaǵıydalarınıń tiykarǵı punktlerin sanap óttik. Bulardı tekstli redaktorlaw menen shuǵıllanıwshı hárbir paydalanıwshı biliwi lazım.

Eger sizge Kirill grafikası ===> Latın grafikası kórinisindegi maǵlıwmat qolay bolsa, tómendegi kesteni paydalanıwıńız múmkin:

KIRILL HÁM LATÍN JAZÍWLARÍNA TIYKARLANǴAN QARAQALPAQ ÁLIPBELERINIŃ SALÍSTÍRMA KESTESI

Kirill grafikası	Házirgi latın grafikası		Kirill grafikası	Házirgi latın grafikası		Kirill grafikası	Házirgi latın grafikası
Аа	Aa		Ққ	Qq		Фф	Ff
Әә	Áá		Лл	Ll		Хх	Xx
Бб	Bb		Мм	Mm		Ҳҳ	Hh
Вв	Vv		Нн	Nn		Цц	Cc
Гг	Gg		Ңң	Ńń		Чч	Chch
Ғғ	Ǵǵ		Оо	Oo		Шш	Shsh
Дд	Dd		Өө	Óó		Щщ	Shsh
Ее	Ee		Пп	Pp		Ъъ	joqarıda III punktke qarań
Ёё	yo		Рр	Rr		Ыы	Íı
Жж	Jj		Сс	Ss		Ьь	joqarıda III punktke qarań
Зз	Zz		Тт	Tt		Ээ	Ee
Ии	Ii		Уу	Uu		Юю	yu
Йй	Yy		Үү	Úú		Яя	ya
Кк	Kk		Ўў	Ww

2009-jılǵa shekem C Ts retinde, al I hám Í noqatlı hám noqatsız I retinde jazılǵan.