Baxıtlı (Shımbay rayonı)
Baxıtlı | |
| 42°59′23″N 59°40′25″E / 42.98972°N 59.67361°E | |
| Mámleket | |
|---|---|
| Respublika | Qaraqalpaqstan |
| Rayon | Shımbay rayonı |
| Hákimiyat | |
| • APJ baslıǵı | Raxat Tájimuratov |
| Dúzilgen waqtı | 1953-jıl |
| Xalıq sanı | 7 341 adam |
| Waqıt zonası | UTC+5 |
| Telefon kodı | +998 |
|
| |
«Baxıtlı» awıl puqaralar jıyını yamasa «Baxıtlı» APJ («Бахытлы» аўыл пуқаралар жыйыны, «Бахытлы» АПЖ) — Qaraqalpaqstan Respublikası Shımbay rayonına qaraslı awıl puqaralar jıyını[1]. Shımbay qalasınan 15 shaqırım uzaqlıqta jaylasqan[2].
Xalqı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Xalqınıń sanı 7300 ge shamalas. Xalıq, tiykarınan, diyqanshılıq hám sharwashılıq bolıp tabıladı[2].
1200 den aslam shańaraqta qaraqalpaq, ózbek, qırǵız, bashqurt milletiniń adamları jasaydı[2].
Tariyxı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]APJ ornında Ekinshi jáhán urısı jıllarında «Oktyabrdiń 40 jıllıǵı» kolxozı jaylasqan. 1953-jılı «Baxıtlı» awıl keńesi shólkemlestirilgen[2].
1971-jılı «Taza qural», «Kommunizm», «Ilich», «Kúnxoja», «Dmitriev», «Partsyezd» xojalıqları birlesigi «Baxıtlı» sovxozı (keńes xojalıǵı) bolıp qayta atalǵan[2].
1993-jıldan baslap «Baxıtlı» awıl puqaralar jıyını bolıp atala baslaydı[2].
Aymaǵı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Aymaqta 4 mektep, 2 mektepke shekemgi tárbiya ornı, 1 awıl shıpakerlik punkti, 3 azıq-awqat dúkanlarınan basqa, «Baxıtlı» mashina traktor parki, neft ónimleri, ximiya ónimleri bólimleri bar[2].
Avtomobillerge gaz hám benzin quyıw tarmaǵı, suyıltılǵan ballonlı gaz jetkiziw beriw tarmaǵı xızmet kórsetedi[2].
Sonday-aq, 44 fermer xojalıǵı bolıp, awıl puqaraları paxta, ǵálle, palız ónimlerin jetistiriw, bunnan tısqarı sharwashılıq, baǵshılıq, balıqshılıq penen shuǵıllanadı[2].
Basshıları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Sovxoz bolıp quralǵanda dáslepki direktor bolıp, kóp jıllar boyına Shımbay rayonında awıl xojalıǵınıń rawajlanıwına óziniń pidákerlik miyneti menen úlken úles qosqan Uzaqbay Bekimbetov tayınlanǵan[2].
Onnan sonǵı jıllarda Qarjawbay Nurlıbaev (1978), Jumabay Jumaniyazov (1984), Baxıt Mámbetmuratov (1990), Marat Allamuratov (1997), Jumabay Sırajatdinov (2002), Polat Nurmanov xojalıqqa basshılıq etken[2].
1983-jılı «Baxıtlı» xojalıǵınan P. Seytov atındaǵı, «Ilich» bólimleri tiykarında jańa xojalıq dúzildi. Búgingi kúnde ol Pashentaw awıl puqaralar jıyını bolıp ataladı[2].
«Baxıtlı» sovxozına Baxıt Mámbetmuratov direktor bolǵan jıllarda: 1990-jılı balalar baqshası, 1991-jılı 19-sanlı mektep, 1994-jılı awıllıq shıpakerlik punkti, 1996-jılı 27-sanlı mektep qurılǵanın, tábiyǵıy gaz alıp kelingen. Al, Jumabay Jumaniyazov islegen dáwirlerde (1984) ishki jollar asfaltlandı[2].
Bul mákan 1993-jıldan baslap «Baxıtlı» awıl puqaralar jıyını bolıp atala baslaydı. Sonnan berli awıl puqaralar jıyınına Shadımurat Idaev, Jolımbet Seytimbetov, Dáwletbay Qaliylaev, Baxıtbay Áliev, Áwezbay Yusupbaev, Tolıbay Qálenov hám basqalar aqsaqallıq etti[2].
Shegaraları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]APJ Qamısarıq, Pashenttaw, Taza jol, Qosterek awıl hám Gújimli mákan puqaralar jıyını menen shegaralasqan[2].
Awılları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
«Baxıtlı» awıl puqaralar jıyını óz quramına 19 awıldı birlestiredi: Aqtoǵın, Qulman, Sermanjap, Abbas Keneges, Arshan, Aqmańǵıt, Qarasıyraq, Shúyit, Abbasqaraǵan, Arsarı, Jambas jap, Nókerkól hám t.b[2].
Tanımalı insanlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]APJ aymaǵınan shıqqan tanımalı insanlar:
- Esemurat Berdimuratov — qaraqalpaq lingvistii;
- Srajatdin Axmetov — qaraqalpaq ádebiyattanıwshısı;
- Orazbay Berdimuratov — ximik, professor;
- Álmurat Elmuratov — biolog, biologiya ilimleriniń doktorı;
- Jańabay Mamutov — jámiyetlik isker;
- Siysenǵaliy Seksenbaev — oqıtıwshı;
- Jańabay Jumaniyazov — jámiyetlik isker;
- Arzayım Axmedova — pedagogika ilimleriniń doktorı;
- Serimbet Seytimbetov — filosofiya ilimleriniń kandidatı;
- Qállibek Ismaylov — oqıtıwshı;
- Qurbangúl Ámetova — shıpaker;
- Allamurat Xojasov — awıl xojalıǵı ilimleriniń kandidatı.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Sırtqı siltemeler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]| Wikiqoymada Baxıtlı (Shımbay rayonı) haqqında kategoriya bar |
| |||||||||||||
