Filipp VI (Ispaniya patshası)

Filipp VI
ispansha Felipe VI
Ispaniya patshası
Wákillik dáwiri 2014-jıl 19-iyun —
Húkimet baslıǵı	Mariano Raxoy (2011—2018) Pedro Sanches (2018 baslap)
Aldınǵı isker	Xuan Karlos I
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵandaǵı atı	ispansha Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia
Tuwılǵan sáne	1968-jıl 30-yanvar
Tuwılǵan jeri	Madrid, Ispaniya
Dinastiyası	Ispaniya Burbonları
Ómirlik joldası	Letisiya
Balaları	Leonor, Sofiya
Anası	Sofiya Greciyalı
Ákesi	Xuan Karlos I
Tálim ornı	Jorjtaun universitetı
Qolı

Filipp VI (ispansha Felipe VI de Borbón y Grecia, Felipe Xuan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Burbon hám Gresiya; 1968-jıl 30-yanvar, Madrid) — 2014-jıl 19-iyunnan baslap Ispaniya patshası.

1977-jıldan 2014-jılǵa shekem Asturiya, Jiron hám Vian shaxzadası, Monblan gercogı, Server grafı, Balager senyorı.

Ákesi, patsha Xuan Karlos I taxtdan waz keshkeninen keyin taxtǵa otırdı.

Biografiyası

1968-jıl 30-yanvarda Madriddaǵı Nuestra-Senyora-de-Loreto klinikasında tuwılǵan. Filipp tuwılǵanında onıń ata-anasınıń eki qızı bar bolǵan: Infanta Elena (1963-jıl) hám Infanta Kristina (1965-jıl). Tuwılǵanda Filipp infant ataǵına iye boldı. Infanttıń murındıq ata-anası onıń babası Barselona grafı Xuan de Burbon jáne onıń apası xanzada Viktoriya Yevgeniya boldı.

Ákesi patsha dep daǵaza etilgen kúnden baslap (1975-jıl 22-noyabr) infant Filipp taxt miyrasxorı boldı, 1977-jılda bolsa Asturiya shahzadası, Jirona shaxzadası hám Vian shaxzadası ataqların aldı. 1986-jıl 30-yanvarda, 18 jasqa tolǵanında, Filipp Ispaniya parlamentinde Konstituciya hám patshaǵa sadıqlıǵın bildirip, Ispaniya tajınıń miyrasxorı rolin tolıq óz moynına aldı.

Tálimi

Shaxzada Filipp 1984-jılda Madriddaǵı «Santa Mariya de los Rosales» (Santa María de los Rosales) orta mektebin tamamlaǵan.

Keyin ol Kanadada bir jıl Lakefield College School mektebinde oqıdı.

1985-jıl sentyabrden 1988-jıl iyulǵa shekem Saragosdaǵı áskeriy akademiyada, Marina qalasındaǵı áskeriy-teńiz kúshleri mektepte hám San-Xavyerdaǵı áskeriy-hawa kúshleri akademiyasında oqıǵan.

1988-jıl oktyabrden 1993-jıl iyunǵa shekem Madrid avtonom universitetinde yurisprudenciya hám ekonomikanı úyrendi.

1995-jıl may ayında Jorjtaun universitetınıń (AQSH) xalıq aralıq qatnaslar salasında magistrlıq diplomın aldı.

Olimpiada oyınlarında qatnasıwı

1992-jıl Barselonada bolıp ótken jazǵı Olimpiada oyınlarında jelkenli sport boyınsha Ispaniya Olimpiada saylandı jámááti aǵzası bolǵan. Olimpiada saylandı komandasınıń bayraqshısı retinde ashılıw dástúrinde qatnastı. Úsh orınlı qayıqlar jarısında altınshı orındı iyelep, Olimpiada diplomına iye boldı. Onıń ákesi, anası hám úlken ajapası Infanta Kristina da jelkenli sportda Olimpiada oyınlarında qatnasqan, biraq Filipp shańaraqta eń joqarı tabısqa erisken: Xuan Karlos 1972-jılda Myunxenda 15-orındı iyelegen, xanzada Kristina bolsa 1988-jılda Seulda 20-orındı iyelegen. 1960-jılda Sofiya Olimpiada oyınlarında grek jelkenli sport ustaları komandasınıń qosımsha aǵzası retinde qatnastı.

Mámleket hám jámiyetlik iskerligi

Rossiya prezidentı V.V.Putin menen, 2002-jıl 7-fevral

Ispaniyanıń rasmiy wákili sıpatında dúnyanıń kóplegen mámleketlerine sapar etti. Ol Orta Shıǵıs, Arqa Afrika hám Latın Amerikası elleri menen qarım-qatnasıq máselelerine, sonday-aq ekonomikalıq hám sociallıq rawajlanıw mashqalaları hám mádeniy máselelerge ayrıqsha itibar qarattı..

2002-jıldıń 5–9-fevral aralıǵında Rossiya Federaciyasına rásmiy sapar menen bardı. Sapar dawamında Rossiya Federaciyasınıń Prezidenti Vladimir Putin hám basqa da rásmiy shaxslar menen ushırastı. Rossiya hám Ispaniya arasındaǵı diplomatiyalıq baylanıslardıń qayta tikleniwine 25 jıl tolıwın bayramlaw sheńberinde Ispaniya mádeniy orayın — Servantes institutınıń Moskva bólimin hám Rossiya mámleketlik kitapxanasındaǵı kórgizbeni ashtı..

2003-jıldıń 23–27-iyun aralıǵında Putinniń usınısı menen Rossiyaǵa taǵı keldi.. Sapar dawamında Moskva hám Sankt-Peterburg qalalarında boldı.. 2003-jıldıń 23-iyunında Moskvada Rossiya Prezidenti menen ushırastı. Sankt-Peterburgte Mámleketlik Ermitajdı hám Baltıq flotınıń áskeriy kemeleriniń birin araladı. Sonday-aq Noginsktegi Rossiya Ayrıqsha jaǵdaylar ministrligi orayında, Julduzlı qalashada bolıp, Ispaniyanıń ekonomikalıq imkaniyatlarına baǵıshlanǵan yarmarkanı ashtı..

Bosniya hám Gercegovina (2002), Awǵanstan (2008) hám basqa da ellerdegi Ispaniya Qurallı Kúshlerinin bólimlerine bardı.

2014-jıldıń 2-iyunında Ispaniya premer-ministri Mariano Rahoy tuwrıdan-tuwrı efirde «Áziz korol I Xuan Karlos óz ulı, prints Filipptiń paydasına taxttan bas tartadı» dep málim etti. Ol «Ispaniya konstitutsiyasına muwapıq, miyrasxor shaxzada Filipptiń taxtqa otırıwına imkaniyat beretuǵın arnawlı nızam qabıl etiliwi tiyis» ekenin hám «Ispaniya parlamenti jaqın arada atalǵan nızamdı tastıyıqlap, shaxzada Filippti Ispaniya koroli dep járiyalaytuǵının» atap ótti.

Áskeriy xızmeti

Ol podpolkovnik (qurǵaqlıq áskerleri hám ÁÁK) hám ekinshi rangdaǵı kapitan (ÁTK) ataqlarına deyin kóterildi. Armiya, aviaciya hám flottıń vertolyot ushqıshı qánigeligine iye. Ispaniya ÁÁK-niń 402-eskadrilyasında xızmet etti. Taxtqa otırar aldında armiya, ÁÁK hám flottıń general-kapitanı atandı.

Shańaraǵı

VI Filipptiń ómirlik joldası — korolica Letisiya (Ortis Rokasolano).

2003-jıldıń 1-noyabrinde korol sarayı jámáatshılıq ushın kútilmegen málimleme jasap, Asturiya shaxzadası Filipp hám jurnalist Letisiya Ortis Rokasolanorıń jaqın arada turmıs quratuǵının járiyaladı.

6-noyabrde saat 12:30-da saltanatlı túrde atastırıw máresimi bolıp ótti. Filipp qalıńlıǵına aq altınan soǵılǵan nekejúzigin sawǵa etti, al Letisiya Filippge sapfir menen bezendirilgen aq altın jeń ilgeklerin hám ispan ádebiyatınıń klassigi Mariano Xose de Larranıń «Hálsiz Enrike koroldıń xızmetkeri» atlı kitabın usındı. Bul máresimnen keyin Filipp hám Letisiya álemniń 10-nan aslam mámleketinen kelgen 250 jurnalisttiń qatnasıwında ótkizilgen baspasóz konferenciyasına qatnastı.

Atastırıw máresiminen keyin Letisiya Sarsuela sarayına kóship ótti.

Úyleniw toyı 2004-jıldıń 22-mayında Madridtegi Santa-Mariya-la-Real-de-la-Almudena kafedralıq soborında ótti. Bul atalǵan soborda ótkizilgen birinshi korol áwladınıń toyı boldı. Neke qıyıw rásimi kóplegen ellerdiń telekanalları arqalı kórsetildi hám onı pútkil dúnya boylap shama menen 1,5 milliard adam tamashaladı.

Perzentleri

2005-jıldıń 31-oktyabrinde Madridtegi Ruber klinikasında Asturiya shaxzadasınıń qızı — infanta Leonor dúnyaǵa keldi. Leonordı shoqındırıw rásimi 2006-jıldıń 14-yanvarında ótti. Onıń shoqındırǵan ata-anası Ispaniya koroli I Xuan Karlos hám Ispaniya korolicası Sofiya boldı. Filipp hám Letisiyanıń ekinshi qızı — infanta Sofiya 2007-jıldıń 29-aprelinde dúnyaǵa keldi. Infanta Sofiyanı shoqındırıw rásimi 2007-jıldıń 15-iyulında ótti.

ataqları

• 1968-jıldıń 30-yanvarınan 1977-jıldıń 22-yanvarına deyin: Ispaniya infantı don Felipe
• 1977-jıldıń 22-yanvarınan 2014-jıldıń 19-iyunına deyin: Asturiya shaxzadası, Xirona shaxzadası, Viana shaxzadası, Monblan gercogı, Servera grafı, Balager senyorı don Felipe
• 2014-jıldıń 19-iyunınan baslap: korol VI Filipp