Rim imperiyası
| Rim imperiyası | |
| Imperium Romanum, Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων | |
| Bólegi | Ancient Rome |
|---|---|
| Jergilikli atı | Imperium Romanum, Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων |
| Din yaki dúnyaqarası | ancient Roman religion, state church of the Roman Empire |
| Qatnasqan | military history of ancient Rome |
| Atındaǵı | Rome, Province of Imperia |
| Etnoxoronim | Roman, Römer, római, Romani, romano, Romiano, Rzymianin, Rzymianka, romana, romanos, romanas, romano, римляни, Rimljan, Rimljanka, erromatar, Rómhánach |
| Tiykarshısı | Oktavian Avgust |
| Rásmiy til | latın tili, Ancient Greek |
| Kontinent | Evropa |
| Paytaxtı | Rome, Constantinople, Ravenna, Milan, Roma |
| Geografiyalıq koordinatları | 41°54′0″N 12°30′0″E |
| Geoforması | Data:Imperio Romano 117.map |
| Húkimet kórinisi | Avtokratïya, monarxiya, Roman Tetrarchy, triumvirate, absolute monarchy |
| Office held by head of state | Roman emperor |
| Jergilikli hákimiyat baslıǵı | mánis joq |
| Nızam shıǵarıwshı organ | Senate of the Roman Empire |
| Diplomatic relation | Han dynasty, Germania, Hibernia |
| Xalqı | 87 500 000±32 500 000 |
| Administrativlik bóliniwi | Creta et Cyrenaica, Dacia Mediterranea, Dacia Ripensis, Hispania Ulterior, Hispania, Hispania Citerior, Pannonia, Mesopotamia, Roman Egypt, Alpes Cottiae, Alpes Graiae, Alpes Poeninae, Alpes Maritimae, Arabia Petraea, Roman Armenia, Britannia Inferior, Britannia Superior, Cappadocia, Cilicia, Dacia, Dacia Inferior, Dacia Superior, Tres Daciae, Epirus, Galatia, Gallia Aquitania, Gallia Belgica, Gallia Lugdunensis, Transalpine Gaul, Germania Inferior, Germania Superior, Baetica, Hispania Tarraconensis, Illyricum, Dalmatia, Judaea, Lusitania, Lycia et Pamphylia, Macedonia, Mauretania Caesariensis, Mauretania Tingitana, Moesia, Moesia Inferior, Moesia Superior, Noricum, Numidia, Lower Pannonia, Upper Pannonia, Raetia, Corsica and Sardinia, Sicilia, Roman Syria, Coele-Syria, Syria Phoenice, Thracia, Roman Italy, Province of Apulia and Calabria, Achaea, Africa, Asia, Roman Britain, Bithynia et Pontus, Cyprus, Gallia Narbonensis, Assyria, Osroene, Syria Palaestina |
| Pul birligi | Roman currency |
| Shegaraları | Parthian Empire |
| Aldınǵısı | Hellenistic period |
| Replaced by | Western Roman Empire, Byzantine Empire |
| Replaces | Roman Republic |
| Qollanılatuǵın til(ler) | latın tili, Ancient Greek |
| Baslanıw waqtı | yanvar 27 BCE |
| Tawsılıw waqtı | 395 |
| Time period | classical antiquity |
| Dissolved, abolished or demolished date | 17 yanvar, 395 |
| Maydanı | 5 957 000 kvadrat kilometr |
| Bayraǵı | vexillum |
| Gerbi | vexillum, Roman legion |
| Derekte súwretleniwi | Small Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary, The Nuttall Encyclopædia, Book of Jin, The New Student's Reference Work, Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary |
| Temanıń tariyxı | history of the Roman Empire |
| Official religion | ancient Roman religion, xristianlıq, paganism, Arianism |
| Wikimedia joybarınıń dıqqat orayında | Wikipedia:Hámme Wikipedialarda bolıwı tiyis maqalalar dizimi, Wikipedia:Vital articles/Level/4 |
| Economy of topic | economy of the Roman Empire |
| Demographics of topic | demographics of the Roman Empire |
| Quramlıq bólegi | High Roman Empire, Low Roman Empire |
| Bulardan parqı bar | Latin Empire |
| Birdey bolıw itimallıǵı | Daqin, Roman imperial period, Byzantine Empire |
| Turaqlı tákirarlanıwshı element | Q21201536 |
| Commons galereyası | Atlas of ancient Rome |
| Commons kategoriyası | Roman Empire |
| Topic's main Wikimedia portal | Portal:Roman Empire |
| Temanıń tiykarǵı kategoriyası | Category:Roman Empire |
| Baylanıslı shaxslar kategoriyası | Category:People from the Roman Empire |
| Usı jerde tuwılǵan shaxslar kategoriyası | Q32642796 |
| Usı jerde qaytıs bolǵanlar ushın kategoriya | Q42859641 |
| Kartalar kategoriyası | Category:Maps of the Roman Empire |
| Roman Empire | |
Rim Imperiyası (latınsha: Imperium Romanum Orientale, Romania, grekshe: Βασιλεία Ῥωμαίων, Ῥωμανία) — áyyemgi Rim mámleketshiligi rawajlanıwındaǵı post-respublikalıq dáwir bolıp, onıń ózine say ózgesheligi Evropa hám Jer orta teńizindegi avtokratik basqarıw forması hám iri aymaqlıq múlk edi. Tariyxta Jer orta teńiziniń pútkil qırǵaǵına iyelii qılǵan jalǵız mánleket. Rim imperiyasınıń shıǵıs bólegi Konstantinopolda jáne 977-jıldan — 1453-jılǵa shekem bar bolǵan. Rim imperiyasınıń aldınǵı mámleketi bolǵan Rim Respublikası bir qatar puqaralıq urısları hám siyasıy kelispewshiliklerde turaqsızlanǵan. B.e.sh 1-ásirdiń ortalarında Yuliy Cezar ulıwmalıq diktator qılıp tayınlanǵan hám keyin b.e.sh 44-jılda óltirilgen. Puqaralıq urısları hám sud processleri dawam etti hám b.e.sh 31-jılda Actium Mark Antoni hám Kleopatra ústinen jeńiske erisken Oktaviannıń jeńisi menen juwmaqlandı. Keyingi jılı Oktavian Ptolemey Mısırın basıp aldı, b.e.sh IV ásirde Makedoniyalıq Aleksandrdıń jawlap alıwı menen baslanǵan ellinistikalıq dáwirdi tamamladı. Sonnan keyin Oktaviannıń kúshi biykar boldı hám b.e.sh 27-jılda Rim Senatı oǵan birinshi márte Rim imperatorı ataǵın berdi.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Ádebiyatlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Sırtqı siltemeler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Qosımsha qarań
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Lua error package.lua moduli ishindegi 80 jolında: module 'Module:Portal/images/g' not found.
