To'rtku'l rayonı

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search

To'rtku'l rayonı - Qaraqalpaqstan Respublikasının' rayonı.

Geografiyası[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

A'miwda'ryanın' on' jag'asında jaylasqan bolıp, arqa-shig'ısında Buxara walayatı, arqa ha'm arqa-batısında Ellikqala ha'm Beruniy rayonları menen shegaralasıp keledi. Xorezm walayatı menen ta'biyiy A'miwda'rya arqalı shegaralasadı.

Rayonnın' jer maydanı 6,1 mın' km kv. Ten'iz betinen en' biyik noqatı 176 m bolıp, ol To'rtku'l qalasının' shıg'ısında jaylasqan biyiklik.

Rayonnın' jer beti tegislikten ibarat bolıp, tu'slikten arqag'a barg'an sayın pa'seyedi. Shıg'ıs bo'limi Orta Aziyadag'ı u'lken sho'listanlıq bolg'an Qızılqum arqalı o'tedi.

Xalqı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Xalqı 141,7 mın', xalqının' ortasha tıg'ızlıg'i 23,2 adam/1 km kv tuwra keledi. Rayon u'lesine Qaraqalpaqstan aymag'ının' xalıq sanının' 10,0 % tuwra keledi.

Awıl xojalıg'ı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Rayon u'lesine Qaraqalpaqstan aymag'ının' 3,7 %, suwg'arılatug'ın egislik maydanlardın' 7,2 % tuwra keledi. Rayon aymag'ındag'ı egislik maydan barlıq aymaqtın' 5,2 % quraydı.

Awıl xojalıg'ının' qa'niygelesken tarawı paxtashılıq bolıp, onın' egislik maydanı barlıq egislik maydanınan 59,8 % quraydı. Paxtashılıq boyınsha To'rtku'l rayon Qaraqalpaqstandag'ı en' iri paxtashılıq rayonları qatarına qosıladı, To'rtku'l rayonı ha'r bir gektar jerden zu'ra'a't alıw boyınsha 1-shi orında turadı.

Rayon ulesine respublikada jetistirilgen paxtanın' 13,5 %, pille boyınsha 23,0 %, go'sh jetistiriw boyınsha 8,9 %, su't jetkeriw boyınsha 16,6 %, miywe boyınsha 10,0 %, qaramal bas sanı boyınsha 4,2 % qarako'l qoylari bas sanı boyınsha 19,6 % quraydı.