Qarao'zek rayonı

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Jump to navigation Jump to search

Qarao'zek[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Qaraózek rayonı - Qaraqalpaqstan Respublikasınıń arqa tárepinde jaylasqan rayonlardan biri.

Tariyxı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

1928 jil.da duzilgen. 1959 jıl. mart Ayında Taxtakópir rayonına qosıp jiberılgen. 1975 jılı 26 noyabrde qayta dúzilgen. Zayır posyolkası qaptalınan aǵıp ótetuǵıın ózektiń boyınan rayon orayın salıw jobalastırılǵan hám rayon usı ózektiń atı menen Qaraózek dep atalǵan. 1957-jıldıń avgust hám sentyabr aylarında Qaraózek rayonı aymaǵınan mayda Qarakól (Калинин), Qarshıǵalı (Москва), 1964-jılı "Mádeniyat" hám "Qaraózek", 1975-jılı Kegeyli rayonındaǵı "Qaraqalpaqstannıń 40 jıllıǵı" sovxozları jańadan shólkemlestirildi hám rayon aymaǵına kirgizildi. Qaraózekden Nókis qalasına shekemgi aralıq 81 km.

Jaylasıw ornı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Arqadan Moynaq, Batisdan Shımbay, Kegeyli, Nókis rayonları, Qubla ham shıǵıstan Ámiwdárya, Beruniy rayonları, shıǵıstan Taxtakópir rayonı menen shegaralas. Maydanı 5,9 mıń km2. Xalqı 51 mıńnan aslam (2019).

Aymaqları[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Qaraózek rayonında 1 qala (Qaraózek),

1 posyolka (Gerbish zavodı)

8 awıl puqaralar jıyını bar.

1) Madeniyat APJ

2) Berdaq APJ

3) Yesimózek APJ

4) Alǵabas APJ

5) Qarabuǵa APJ

6) Qarakól APJ

7) Qaraózek APJ

8) Qoybaq APJ

Rayon orayı — Qaraózek qalası.

Ta'biyatı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Jer júzesi tekislik. Rayonıń arqa shıǵıs bólegin Beltaw qırlarınıń qumlıqları, qubla jaǵında úlken aymaqtı Tasquduq qumlıqları hám Sultan Uways taw dizbegi iyelegen.

Hawa rayı[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Qaraózek rayonınıń klimatı keskin kontinental esaplanadı. Qısı suwıq, jazı qurǵaq ıssı. Yanvar ayınıń ortasha temparaturası -10 gradus átirapında boladı, al iyul ayında bolsa +40 gradus átirapında. Jıllıq jawın-shashınnınń muǵdarı 115 mm atirapında. Jawın jawıw muǵdarı kóbinese báhár hám gúz máwsimine tuwrı keledi.

Qarao'zekshilerden[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Qaraózek rayonınan ilimpazlardan Sabir Kamalov, Allayar Dosnazarov, Ǵayratdin Xojanyazov, shayırlardan Tólepbergen Mámuratov, Tolıbay Qabulovlar, jazıwshıdan Sarigúl Baxadirova, qosıqshılardan Qaraqalpaqstan xalıq artisti Ótebay Temirxanov, jas talant iyelerinen Baxadır Razimbetov, palwanlardan Ernazar shoyınshı menen Ómirbek Aytimovlar jetilisip shıqqan.

Ekonomikası[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Rayon ekonomikasın úken bólimin diyqanshiliq hám sharwashiliq quraydı. Rayonda Paxta tazalaw, gerbish zavodları, qurılıs shólkemleri, 2 avtokárxana, MTP, sawda dúkanları, mádeniy hám turmıslıq xizmetlerdi kórsetiw shaxabshaları bar. Kishi biznes kárxanaları, mikrofirmalar xızmet kórsetedi.

Imaratları[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Rayonda 33 ulıwma orta bilim mektebi, 1 jas óspirimler sport mektebi, júziw sportı sarayı, 1 balalar múzika mektebi, 2 kásip-óner kolledji, mádeniyat úyi hám kitapxanalar bar. Rayonda Restoranlar, kafeler, dem alıw orınları, oraylıq emlewxana, poliklinika, dárixana hám basqa medicinalıq shaqabshalar, oraylıq bazar hám xalıqqa xizmet kórsetiw orınları bar. Qaraózek rayonınan eń aǵla mekteplerden 16-mektep (qaraózek rayonı), 1-mektep, 2-mektep, ham 28-mekteplerdi atap ótiw orınlı. Jáne de Qaraózekten Nókis qalasına shekem avtobus hám marshrutlı taksiler qatnaydı. Rayonda 1 hásiretli ana háykeli, 2 fontan, hám 2 fudbol stadionları bar.

Qosımsha mag'lumat[o'zgertiw | қайнарын өңдеу]

Bul maqala Temur Nuranov tárepinen tayarlandı.

Jalǵas Beksbosinov tárepinen ózgeris kiritildi.



m

g